Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

vorigebackvolgende

Geheim Leger (B)

Kapel van de weerstand, RotemKapel van de weerstand, RotemWikipedia NL Kapel van de weerstand, Rotem



Slachtoffers van de fusillade in Heer

De verzetsmensen van het Geheime Leger (België), sector Maaseik, die op 12 september 1944 tussen Heer en Cadier en Keer zijn doodgeschoten. Vlnr, boven: Alfons Leroy uit Neeroeteren, Matieu J. Lenders uit Maaseik, Pierre H. Driessens uit Maaseik en Jean M. Wolfs uit Maaseik. Midden: Jules L. Wolfs uit Maaseik (l.) en Jacques Teelen uit Neeroeteren. Vlnr, onder: Pieter Jaeken uit Neeroeteren, Guillaume L. Langers uit Maaseik, Gustaaf Beazar uit Kessenich, Jozef Eerdekens uit Gruitrode en Willem Conen uit Molenbeersel. Niet op de foto is een onbekende Oosteuropeaan, waarschijnlijk een ontsnapte krijgsgevangene, die op dezelfde dag en plaats werd neergeschoten toen hij probeerde te ontsnappen.

⇐ Klik op de foto voor een vergroting

Op 14 september 1944 zijn in Gangelt (vlak over de Duitse grens) de volgende personen vermoord: Harie /Henri BROENS /BROUNS, Jean HENKENS, Jean Hilven, Jack Hubert Mathijs /Jaak LANGERS, Jean Hubert Antoine Jac. MEERTEN, Hubert STINKENS en Laurent Albert /Albert VANDIJCK /VANDYCK /VANDIJK

Kapel van de Weerstand in de bossen van Rotem, met de namen van de gesneuvelden ⇒
Logo van het Geheime Leger ⇒

Het Geheime Leger is vergelijkbaar met de Ordedienst in Nederland. Net als bij de O.D. was het een initiatief van militairen en rijkswachters, die na de capitulatie voor de Duitse overmacht in 1940 toch iets wilden doen. Meestal waren zij sterk koningsgezind en waren voorstanders van een autoritaire regeringsvorm, wat in die kringen niet ongebruikelijk was. Zij bouwden organisaties op met een militaire hiërarchie, zoals ze dat gewend waren. Bovendien wilde men, uit vrees voor een linkse machtsovername na de oorlog en het terugtrekken van het Duitse leger, het linkse “gespuis” vóór zijn en het machtsvacuüm opvullen. Het grote verschil was, dat de Belgische organisatie vanaf het begin en als geheel een ondergronds leger wilde opbouwen, wat we ook aan de naam kunnen zien. Binnen de Nederlandse organisatie bestonden twee stromingen. De officiële lijn was, zich alleen op de bevrijding voor te bereiden, en klaar te staan om dan de orde te handhaven. Vandaar ook de naam Ordedienst. Een belangrijke groep wenste het daar niet bij te laten en kwam ook tijdens de bezetting al in verzet.
Het Geheime Leger deed aan sabotage-acties, inlichtingenwerk en andere dingen, waarvoor zij waren opgeleid. Maar zij probeerden ook, in het dichtbevolkte België een guerrillaleger op te bouwen. De geallieerden dropten wapens, hoewel er in ieder geval in het begin wantrouwen bestond tussen de top van de organisatie en de Belgische regering in ballingschap. De eigenlijke bedoeling was, dat zij vooral in actie zouden komen tijdens de bevrijding, om de Duitsers van achteren aan te vallen. Hier zien we het grootste verschil tussen de O.D. en het Geheime Leger. De laatsten beschikten tegen het einde van de bezetting over een vele malen groter potentiaal aan mensen, zoals uit het volgende zal blijken.
Het noordoosten van Belgisch Limburg was het terrein van het ‘Geheim Leger, Zone II/Limburg’. Hoewel precieze cijfers ontbreken, werd het aantal manschappen van deze groep beschreven als ‘de grootte van een regiment’. De zone-overste was de rijkswachter Gustaaf Beazar uit Kessenich. Het zone-regiment was ingedeeld in verschillende bataljons, waarvan het bataljon Maaseik met een sterkte van 1800 à 2000 man het grootste was. Deze groep stond ook bekend als de ‘Witte Brigade Maaseik en Rotem’.
Op zondag 3 september was Brussel bevrijd en op maandag 4 september was Antwerpen aan de beurt. Vanuit Londen kreeg het Bataljon Maaseik bevel, zich op 5 september te verzamelen in het voorbereide guerrilla-kamp ‘Anatol’ in de bossen tussen Rotem, Neeroeteren en Opoeteren. Door problemen met de foeragering van een zo grote massa mensen, moest een groot deel weer naar huis gestuurd worden en er bleef uiteindelijk een groep van rond 200 mensen over.
Een ander probleem bij zo grote mensenmassa’s is de geheimhouding. Waarschijnlijk is de locatie van het boskampement verraden. Op 9 september 1944 werden zij door de Duitsers aangevallen, maar die moesten zich terugtrekken. Zij waren verrast door de sterke tegenstand. De volgende dag, op 10 september, kwamen ze met zware versterking terug. In totaal werden veertig personen opgepakt. Veertien omwonenden, die niets met het Geheim Leger te maken hadden, kwamen weer vrij. Een groep van 26 verzetsstrijders kwam via onder meer Maastricht op de avond van 11 september 1944 in de kelder van Huize Sint Joseph tussen Heer en Cadier en Keer terecht. De volgende dag zijn twaalf mannen één voor één uit de kelder gehaald en doodgeschoten in het bosje van Huize Sint Joseph. Hun namen staan op het Belgisch monument in de tuin van Huize Sint Joseph aan de Pater Kusterweg in Cadier en Keer (gemeente Margraten). Een deel van hen werd niet bij Huize St.-Jozef doodgeschoten, maar in Mindergangelt (Gemeente Gangelt, vlak achter de Duitse grens bij Schinveld) of belandde in Duitse concentratiekampen.
Veel meer kunt u lezen in het artikel „Geheim Leger zone II/Limburg“ [2], in de beschrijving van het monument in de gemeente Cadier en Keer [1] en in het artikel Markante feiten in (Belgisch) Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog [3]. De mensen die hieronder worden genoemd, behalve de mijnwerker Johann Hillebrand in de provincie Luik), maakten deel uit van het Limburgse Geheime Leger en moesten daarvoor met hun leven betalen.

  1. Cadier en Keer (Limburg) Standbeeld voor 11 Belgische gefusilleerden, ter plaatse beter gekend als Het Belgisch Monument
  2. Geheim Leger zone II/Limburg Deze pagina biedt de mogelijkheid, hem te laten vertalen.
  3. Leo Rutten Markante feiten in Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog
  4. Memento’s voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders - Souvenirs de sept résistants belges fusillés, Gangelt
  5. O.D./Ordedienst
  6. https://www.belgischmonumentheer.nl/slachtoffers-van-de-fusillade.html
  7. Het Belgisch monument en het Vlaams monument staan naast elkaar op de plek van de executies tussen Heer en Cadier en Keer.
  8. Net te laat bevrijd
  9. Traces of War Monument Mindergangelt

Geheim Leger (B) – 21 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Beazar,
Gustaaf
∗ 1908-07-29
Aspelare
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Het noordoosten van Belgisch Limburg was het terrein van het ‘Geheim Leger, Zone II/Limburg. Hoewel precieze cijfers ontbreken, werd het aantal manschappen van deze groep beschreven als ‘de grootte van een regiment’. De ‘Zône-overste’ was de rijkswachter Gustaaf Beazar uit Kessenich, uit een familie van rijkswachters. Zelf was hij Eerste Wachtmeester. Gustaaf Beazar was al sinds het begin van de oorlog actief geweest in verschillende weerstandsgroepen. Sinds juli 1943 zat hij ondergedoken, omdat de Duitsers hem verdachten van verschillende feiten.
Lees het verhaal van de sectie Maaseik van het Geheim leger, dat bij het naderen van de geallieerden begin september 1944 tragisch zou aflopen.

Broens /Brouns,
Harie /Henri
∗ 1925-02-18
Molenbeersel
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Molenbeersel, Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)

Conen,
Willem
∗ 1919-03-12
Molenbeersel
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Willem Conen uit Molenbeersel was een van de weerstanders van het Geheime Leger sectie Maaseik o.l.v. hun sectieoverste, de rijkswachter Gustaaf Beazar.
Lees het verhaal van de sectie Maaseik van het Geheim leger, dat bij het naderen van de geallieerden begin september 1944 tragisch zou aflopen.

Driessens,
Pierre
∗ 0000-00-00
Maaseik
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) -

Eerdekens,
Jozef
∗ 1922-06-24
Gruitrode (B)
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Uit Molenbeersel.

Henkens,
Jean
∗ 1922-07-09
Opoeteren
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Gruitrode, Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)

Hilven,
Jean
∗ 1924-01-05
Gruitrode
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Gruitrode, Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)

Jaeken,
Pieter
∗ 1917-09-15
Neeroeteren
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Woonde in Opoeteren (België). Zoon van Jacob Jaeken en Maria Catharina Janssen. Ongehuwd. Dienstknecht. Lid Belgische verzetsorganisatie Geheim Leger, sector Maaseik

Langers,
Guillaume J.
∗ 1923-03-29
Maaseik (B)
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - gefusilleerd

Langers,
Jack Hubert Mathijs /Jaak
∗ 1909-02-03
Maaseik
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Rotem, Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)

Lenders,
Mathieu J.
∗ 1925-02-20
Maaseik (B)
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Woonde in Maaseik. Zoon van Joseph Hubertus Lenders (mijnwerker) en Marguerite Rosalie Anne Wolfs. Ongehuwd. Slager. Rooms-Katholiek.

Leroy,
Alfons
∗ 1913-06-02
Massemen (B)
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Uit Neeroeteren
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Meerten,
Jean Hubert Antoine Jac.
∗ 1922-11-01
Heppeneert (Maaseik)
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Heppeneert (Maaseik), Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Oost-Europeaan,
?
∗ 0000-00-00
?
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Hij probeerde te ontsnappen en werd daarbij doodgeschoten. Hij wordt meestal de onbekende Rus genoemd, maar ook dat is niet zeker, eigenlijk is alleen bekend, dat hij een Oost-Europeaan was. En waarom bevond hij zich tussen dat groepje van het Geheim Leger, dat hier zou worden doodgeschoten? Zeker is, dat in de mijnen rond Genk veel Sovjetische krijgsgevangenen werkten. Waarschijnlijk was hij er een van en heeft zich bij het geheim Leger gevoegd.
Weet u meer? Schrijf ons!
Его обычно называют неизвестным русским, но даже это не точно, на самом деле известно только, что он был из Восточной Европы. Он пытался бежать и был при этом расстрелян. А почему он был среди той группы Тайной армии, которая должна была быть расстреляна здесь? Наверняка многие советские военнопленные работали в угольных шахтах в окрестностях Генка. Возможно, он был одним из них и присоединился к тайной армии. Если у вас есть больше информации об этом человеке, пожалуйста, напишите мне!
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Stinkens,
Hubert
∗ 1923-12-04
As
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Gruitrode, Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Teelen /Theelen,
Jacques
∗ 1924-10-14
Neeroeteren
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Verzetsstrijders sector Maaseik-België die 12-9-1944 op deze plek door de vijand werden gefusilleerd. Pierre H. Driessens uit Maaseik, Jozef Eerdekens uit Gruitrode, Guillaume L. Langers uit Maaseik, Willem Conen uit Molenbeersel, Matieu J. Lenders uit Maaseik, Pieter Jaeken uit Neeroeteren, Jean M. Wolfs uit Maaseik, Jacques Teelen uit Neeroeteren, Jules L. Wolfs uit Maaseik, Alfons Leroy uit Neeroeteren, Gustaaf Beazar uit Kessenich. Bovendien onbekende uit Oost-Europa


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Vandijck /Vandyck /Vandijk,
Laurent Albert /Albert
∗ 1925-10-08
Neeroeteren
† 1944-09-14
Gangelt (D)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - België - Geheim Leger (B) - Woonde te Neeroeteren, Belgisch Limburg. Oorspronkelijke begraafplaats: massagraf Gangelt (D). Laatste rustplaats: Onbekend (Bron: Gedenkteken voor zeven gefusilleerde Belgische verzetsstrijders, bel-memorial.be)


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
Vliexs,
Huberta Leonie Maria
Bertha
∗ 1923-01-06
Amby
† 1944-09-11
Opglabbeek (B)
- Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Amby - België - Geheim Leger (B) - In de Tweede Wereldoorlog zaten vier zusters Vliexs in de belgische verzetsorganisatie het Geheime Leger. Bertha was ongetrouwd en werkzaam als verpleegster voor het Rode Kruis. Zie voor meer informatie ook bij haar zus Pia.
Zij „woonde in Maastricht.“ … „Bertha, zoals haar roepnaam luidde, is onder anderen met haar zuster Josephine Alphonsina (Pia), gefusilleerd. In totaal werden negen personen ter dood gebracht, onder wie de Belgische weduwe Maria Voorpijl (∗ 13 november 1897 Maaseik). Allen werden ervan beschuldigd lid te zijn van het Geheime Leger.“ (Traces of War [1] De digitale buurtkrant Oudsbergen van Het Belang van Limburg heeft het over Maria Hubertina Voorpijl. [2]

  1. Biografie Traces of War
  2. Het Belang van Limburg 9/11 in Opglabbeek
  3. https://amiepedia.nl/index.php/Bertha_Vliexs
  4. Digital Monument

  5. Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Vliexs,
Marie Hubertina Theodora
Pia
∗ 1920-05-18
Maastricht
† 1944-09-11
Opglabbeek (B)
- Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Amby - België - Geheim Leger (B) - Het dagblad Het Belang van Limburg schreef op 18 september 2017 [1] onder de titel „Opglabbeekse elfde september“: „Gefusilleerd na een aanslag van verzetsstrijders op terugtrekkende Duitsers. Naast Nicolaas Esser werden Antonius Alenus, Renier Coolen, Henri en Josef Dirckx, Jaak Hellings, Pierre Paspont, Pieter Slootmaekers, Jacq Vanaanhoud, de zussen Leonie en Maria Vliexs en Maria Hubertinia Voorpijl zonder enige vorm van proces neergeschoten“. Het was in feite geen aanslag maar een zeer ongelukkige samenloop van omstandigheden en vermoedelijk ook verraad, waardoor vlak voor de bevrijding het Geheime Leger sectie Maaseik ophield te bestaan. Lees meer daarover in de inleiding over het Geheime Leger.
Daartoe behoorden ook de zusjes Vliexs. Hun vader kwam uit Hulsberg, hun moeder uit Meerssen. Zij waren in Amby getrouwd en verhuisden van daar eerst naar Maastricht en later naar Maaseik.
Midden 1942 klopt de deken van Maaseik aan bij het gezin Vliexs. Hij vraagt de familie of ze vier ontsnapte Franse krijgsgevangenen kunnen helpen. De vier blijven een aantal dagen in huis en vluchten dan, om onbekende reden, naar een oude schuur in de omgeving. De zusters brengen ’s avonds voedsel en drank naar de schuur. Zo sluiten de drie oudere zussen waaronder Pia en Bertha zich in 1941 aan bij het Geheime Leger . Alphonsine (Sieske) Vliexs (∗ Amby, 2 november 1925 - † Maaseik, 11 maart 2016) wilde zich ook aansluiten. Ze wordt op dat moment te jong gevonden maar ook zij doet later toch mee. [3.1][4]

Negen personen werden na de gebeurtenissen van 10 en 11 september vermoord in de omgeving van Maaseik, anderen tussen Heer en Cadier en Keer, een derde groep nog een stuk verder naar het oosten, aan de Nederlands-Duitse grens, terwijl de kanonnen van de naderende geallieerden al te horen waren. Allen werden ervan beschuldigd lid te zijn van het Geheime Leger. [1][2]
De jongste zus, Sieske Vliexs, overleeft gehandicapt de Duitse kampen. Sieske en Helène Vanlaer zaten onder andere in de kampen Ratingen en Ravensbrück, waar ze slavenarbeid moesten verrichten.[3.1.]

  1. Het Belang van Limburg 9/11 in Opglabbeek
  2. Korte beschrijving bij Traces of War
  3. 1. amiepedia.nl → Sieske Vliexs
    2. † Sieske Vliexs
  4. https://amiepedia.nl/index.php/Pia_Vliexs
  5. Digital Monument

  6. Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Wolfs,
Jean Martin August
Jean
∗ 1923-06-20
Maaseik
† 1944-09-12
Heer
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - De bakker Jean Wolfs woonde in Maaseik. Zoon van de mijnwerker Jules Leopold Henri Wolfs en Maria Hubertina Kelders. [2] Zijn ouders hebben allebei dezelfde achternaam als de ouders van Jules Wolfs, vermoedelijk gaat het hier om neven. Ongehuwd. Zijn naam staat op het Belgisch monument in de tuin van Huize Sint Joseph aan de Pater Kusterweg, nu behorend tot Cadier en Keer (gemeente Margraten) [1][4].

  • bel-memorial.org: Standbeeld voor 11 Belgische gefusilleerden – Monument pour 11 fusillés belges

  • Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-
    Wolfs,
    Jules Leopold August
    Jules
    ∗ 1923-04-29
    Maaseik
    † 1944-09-12
    Heer
    Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Heer - België - Geheim Leger (B) - Jules Wolfs woonde in Maaseik. Zoon van de werkman Jean Herman François Wolfs en Juliana Gerardina Kelders. [2] Zijn ouders hebben allebei dezelfde achternaam als de ouders van Jean Wolfs, vermoedelijk gaat het hier om neven. Hij was ongehuwd en werkman. Zijn naam staat op het Belgisch monument in de tuin van Huize Sint Joseph aan de Pater Kusterweg, nu behorend tot Cadier en Keer (gemeente Margraten) [1][4].

    1. bel-memorial.org: Standbeeld voor 11 Belgische gefusilleerden – Monument pour 11 fusillés belges
    2. https://www.wo2slachtoffers.nl/bio/61548/Wolfs-Jules-Leopold-August.htm
    3. http://www.maastrichtsegevelstenen.nl/0.OORLOG/oorlog2c-verzet.htm
    4. Wikipedia NL: Vlaams monument
    5. Digital Monument

    6. Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.-