Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

vorigebackvolgende

Ordedienst (O.D.)



Proclamatie van de OD

Ordedienst (O.D.) – 13 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Bongaerts,
Charles M.H.J.
∗ 1909-08-07
Venlo
† 1944-11-23
KZ Ladelund, KZ Neuengamme
Heerlen - vroeg verzet - pers - Ordedienst - Netw. Bongaerts - politie - Getrouwd met Trees (Theresa) Dahmen. Charles Bongaerts vocht in 1940 tijdens de vijfdaagse slag om Nederland als eerste luitenant der reserve aan de zwaar bevochten "Grebbenberglinie", die standhield tot de capitulatie. Na zijn demobilisatie werd hij eerst inspecteur van politie, later brandweercommandant in Heerlen. Hij was niet van plan, pas in actie te komen als de Duitsers waren vertrokken en bouwde binnen de brandweer en de OD een actieve verzetsgroep, die ook via zijn netwerk van oud-militairen begon met hulp aan uit Duitsland ontsnapte krijgsgevangenen.
Charles Bongaerts hield eens een Duits militair konvooi tegen en liet, onder het voorwendsel dat hij dringend ergens heen moest, een monteur zijn brandweerauto repareren terwijl drie Amerikaanse vliegeniers achterin zaten. (Joseph Marie Phillipe Bongaerts DFC, FC, OHK1)
Hij was voor de oorlog journalist bij het Limburgsch Dagblad in Heerlen geweest. Hij richtte samen met enkele anderen Het Vrije Volk op, niet te verwarren met het gelijknamige naoorlogse dagblad. Het was vooral gericht op mijnwerkers en was zeer goed geïnformeerd, omdat ze overal mensen hadden zitten, zelfs bij de SiPo in Maastricht! (Cammaert XI, p. 1077)
Later kwamen er naast de ontsnapte krijgsgevangenen andere vluchtelingen bij, zoals Joden. Als gevolg van infiltratie in de groep-Bongaerts door Vastenhout (Englandspiel) werden op 16 november 1943 Peeters, Reijnders en J.M.W. Clevis opgepakt. Van Megen werd op 5 april 1945 in het Duitse Dohnson doodgeschoten. Peeters overleed op 24 juni 1947 in Venlo. Hij was de ontberingen van het kamp Buchenwald niet meer te boven gekomen. Clevis kwam in mei 1944 vrij, Reijnders pas na de oorlog.
Bronnen: Traces of War en Cammaert p. 2-85, 3-136, 3-142 en vooral: Hoofdstuk IV §III. De groep-Bongaerts verstrikt in het Englandspiel: de affaire Vastenhout.
muur: links, regel 16-01
Bouman,
Martinus
Bob
∗ 1899-05-05
Gouda
† 1943-05-02
Maastricht
Roermond - CCD - vroeg verzet - Ordedienst - april-mei-staking - Martinus Antonius Marie Bouman was eerste luitenant bij het KNIL, daarna hoofdcontrolleur bij de C.C.D. in Limburg en Oost-Brabant. Hij hielp neergestorte geallieerden en uit Duitsland ontsnapte krijgsgevangenen. In 1940 en 1941 nog individueel werkzaam, daarna met R.H. van de Vin uit Neeritter en pastoor Vullinghs uit Grubbenvorst. Via de groep Erkens kregen zij een groter verband. De mijnstaking werd hem fataal. Zie ook het artikel: Als de mijnwerkers staken tegen de Duitse bezetter. Ridder Militaire Willems-Orde 4e klas.
Meer in het verhaal Verzet in Valkenburg
muur: rechts, regel 04-04
Groot,
Simon Petrus
Jan
∗ 1924-05-15
Alkmaar
† 1944-09-20
Sevenum
Sevenum - Ordedienst - Kantoorbediende. De boerderij „Rust Roest“ van de familie Groot in Sevenum was in de oorlog een bron van verzet. Er werden onderduikers ondergebracht en het verzet kwam hier regelmatig bijeen. Op woensdag 20 september 1944 kwamen drie Duitsers ter plekke waarna een vuurgevecht ontstond. Daarbij sneuvelden niet alleen twee Duitsers, maar ook Simon Petrus Groot (20 jaar oud) en diens neef Simon Stendert Groot (33 jaar oud) werden getroffen door kogels en overleden aan hun verwondingen.
muur: rechts, regel 14-03
Hoof, van
Jan Jozef Lambert
Redder van de Waalbrug
∗ 1922-08-07
Nijmegen
† 1944-09-19
Nijmegen
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Nijmegen - NL soldaat - L.O. - Ordedienst - De buitenrand van Limburg - Op 19 september 1944 leidde Jan van Hoof een verkenningswagen van de geallieerden door de stad. Op de Nieuwe Markt - het huidige Joris Ivensplein - werd het voertuig in brand geschoten. Jan van Hoof overleefde dit, maar werd alsnog door Duitse militairen gepakt en vervolgens gedood.
Posthuum werd hem de Militaire Willemsorde verleend. (MWO Ridder 4e klas)
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Jans,
Katie
∗ 1923-07-24
Venlo
† 1945-01-06
Venlo
- Venlo - L.O. - - Ordedienst - onderduiker - Zij was een dochter van reserve-generaal-majoor Jacobus Jans, de commandant van de Ordedienst in Limburg, en de zus van diens opvolger Leo Jans. Die werd gearresteerd en door een groep Venlose verzetsmensen weer uit zijn cel gehaald. Als wraak daarvoor werden zijn zussen Trees en Katie opgepakt. Na enkele dagen van „ondervraging“ over de verblijfplaatsen van hun broer en vader werden de meisjes vrijgelaten. Katie is als gevolg daarvan overleden in het ziekenhuis Venlo „tengevolge van oorlogsgeweld“ (Gemeentearchief Venlo)
muur: rechts, regel 29-01
Mennen,
Jan
∗ 1918-10-13
Roggel
† 1944-09-27
Roggel
Roggel - Ordedienst - Johannes Joseph Mennen was bakker. Foto van de plaquette aan het monument in Roggel, waarop staat: „Dit monument is opgericht ter nagedachtenis aan verzetsstrijders Jan Muis en Jan Mennen. Op 26 september 1944 waren zij, samen met verzetskameraad Frits Coenen. per fiets op weg om wachtposten af te lossen in het bos. In het bos zat op dat moment een Duitse soldaat krijgsgevangen. Op weg daar naar toe werden ze bij toeval tot stoppen gebracht door een tweetal Duitse soldaten. Op nog geen 100 meter voor hen lagen nog twee Duitse soldaten, het geweer in de aanslag in de greppel langs de weg. Opeens klonken er schoten. Frits Coenen wist te ontkomen. Jan Muis en Jan Mennen kwamen om het leven. …“. Cammaert schrijft (Hoofdst. 8, p. 898): „J.P.N. Muis, J.J. Mennen en G. Coenen, begaven zich dinsdag 26 september op weg naar de kelder om er de wacht af te lossen. Duitse parachutisten die op hetzelfde moment de omgeving uitkamden, merkten de drie op en namen hen onder vuur. Coenen ontkwam, maar Muis werd dodelijk getroffen. Mennen liep een longschot op en werd naar het ziekenhuis in Roermond overgebracht waar hij de volgende dag overleed.“
muur: rechts, regel 11-04
Muis,
Johan /Jan
∗ 1914-08-28
Venray
† 1944-09-26
Roggel
Roggel - Ordedienst - Johannes Petrus Nicolaas Muis deed in 1928 eindexamen aan het Gymnasium I.C. van de Franciscanen te Venray en ging naar de kweekschool Kleine Beek in Venlo. Op 1 maart 1936 onderwijzer aan de R.-K. Jongensschool „Sint Jozef" te Roggel. Daar bovendien actief met een jongenskoor en hopman bij de verkennerij. Leider van de ordedienst Roggel. Foto van de plaquette aan het monument in Roggel, waarop staat: „Dit monument is opgericht ter nagedachtenis aan verzetsstrijders Jan Muis en Jan Mennen. Op 26 september 1944 waren zij, samen met verzetskameraad Frits Coenen. per fiets op weg om wachtposten af te lossen in het bos. In het bos zat op dat moment een Duitse soldaat krijgsgevangen. Op weg daar naar toe werden ze bij toeval tot stoppen gebracht door een tweetal Duitse soldaten. Op nog geen 100 meter voor hen lagen nog twee Duitse soldaten, het geweer in de aanslag in de greppel langs de weg. Opeens klonken er schoten. Frits Coenen wist te ontkomen. Jan Muis en Jan Mennen kwamen om het leven. …“. Op zijn bidprentje staat vermeld: doodgeschoten tegenover het veldkapelletje van O.L.Vrouw van de vrede. Cammaert schrijft (Hoofdst. 8, p. 898): „J.P.N. Muis, J.J. Mennen en G. Coenen, begaven zich dinsdag 26 september op weg naar de kelder om er de wacht af te lossen. Duitse parachutisten die op hetzelfde moment de omgeving uitkamden, merkten de drie op en namen hen onder vuur. Coenen ontkwam, maar Muis werd dodelijk getroffen. Mennen liep een longschot op en werd naar het ziekenhuis in Roermond overgebracht waar hij de volgende dag overleed.“
muur: rechts, regel 11-05
Plitscher,
Chris
∗ 1907-09-15
Susteren
† 1944-11-11
Wassenberg, D
Susteren - L.O. - Ordedienst - Chris was rangeerder bij de N.S. „In Susteren werkten dezelfde mensen voor de O.D. en de L.O.. In eerste instantie vroeg pater Bleijs uit Roermond de N.S.-beambte J. van Riet om in overleg met kapelaan F. Dusée de L.O. in het rayon Echt, Koningsbosch, Ohé en Laak, Roosteren en Susteren op te bouwen. Van Riet achtte zich er ongeschikt voor, maar vond voldoende helpers. Het waren voornamelijk O.D.-ers zoals W.A. Meuffels en Ch. Plitscher“. (Cammaert VIb, p. 628)
muur: rechts, regel 20-05
Reulen,
Albert
Bèr
∗ 1916-11-12
Roermond
† 1944-06-10
Overveen
Roermond - L.O. - K.P. - Ordedienst - Slager, fabrieksarbeider en betrokken bij verzetsgroepen de Ordedienst (OD), de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) en de KP in Roermond en later in Alkmaar. Reulen en J.P.H. Frencken verplaatsten hun werkterrein in januari 1944 naar Noord-Holland. Zie Cammaert VII.II.2. De knokploegen van Helden en Roermond, p. 767-768. Reulen werd op 22 mei 1944 gearresteerd en na internering in de gevangenis Weteringschans te Overveen in de duinen geëxecuteerd.
Mededeling van de Höhere SS und Polizeiführer ‘Nordwest’: ‘Het Polizeistandgericht heeft de volgende Nederlanders ter dood veroordeeld: Den fabrieksarbeider Albert Reulen uit Roermond en den lasser Jacobus Frenken uit Maasniel. De veroordeelden hadden als leden van een terroristengroep deelgenomen aan de gewapende overvallen op het gemeentehuis Haelen op 13 februari 1944, op het gemeentehuis in Venhuizen op 18 maart 1944 en op het gemeentehuis in Heiloo op 12 mei 1944. Daarbij werden levensmiddelenbonnen, geld, formulieren voor persoonsbewijzen en andere zaken in vrij groten getale gestolen. Bij de overval op het gemeentehuis in Venhuizen heeft een der daders den zich te weer stellenden politieagent neergeschoten. Daarmede hebben de veroordeelden zich schuldig gemaakt aan deelneming aan een geheime organisatie, aan voortgezette sabotage en aan het onbevoegd bezit van vuurwapens.’
Kruis van Verdienste.
Bronnen:
WO2 Biografieën Netwerk Oorlogsbronnen
Gevallenen Roermond – Achtergrond verhalen.
Staat vermeld op het Oorlogsmonument Roermond.
muur: rechts, regel 10-01
Saive,
Jozef
∗ 1924-04-23
Vaals
† 1945-03-20
Vaals
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Vaals - NL soldaat - Ordedienst - Jeu Saive wordt door sommige bronnen verzetslid genoemd, maar zijn naam staat niet op de muur van de gedachteniskapel op de Cauberg, want tijdens de bezetting was hij nog te jong om aan het verzet te kunnen meedoen. Maar hij is na de bevrijding van Zuid-Limburg als lid van de OD (Grenswachtcompagnie Maastricht II, peloton Gulpen) gesneuveld in de strijd tegen het nationaalsocialisme, en staat daarom toch in deze lijst.
Hij deed dienst aan de Nederlands-Belgische grens bij Wolfhaag, ten zuiden van Vaals en stond op een controlegang met zijn vriendin te praten, toen hij een groepje verdachte personen opmerkte. Het waren leden van de terreurgroep „Werwolf“, die in opdracht van Himmler op weg waren om de door de geallieerden benoemde Akense burgemeester Franz Oppenhoff te vermoorden. Jeu ging de verdachte groep achterna, terwijl zijn vriendin hulp ging halen. Hij werd bij een schotenwisseling neergeschoten en stierf kort daarna.
Het weerwolf-commando was gedropt boven het Belgisch grensgebied vanuit een buitgemaakt Amerikaans vliegtuig van het type B-17 (Flying Fortress). Waarom juist daar? De regio rond het drielandenpunt was bevrijd in september 1944. Duitse infiltranten werden eerder vanuit het oosten verwacht. Zij maakten blijkbaar op hun weg naar Aken via het drielandenpunt gebruik van de aloude smokkelroute langs de grens. Kwamen er Nederlandse douaniers, dan weken de smokkelaars uit naar de Belgische kant en omgekeerd. Achter het drielandenpunt, in Duitsland, begint het Aachener Wald, dat ten zuiden langs heel Aken loopt en van waar ook het huis van Oppenhoff gemakkelijk te bereiken was. Hij werd enkele dagen later vermoord, op 25 maart 1945.
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-25
Stoffels,
Marcel
Starkenborg
∗ 1914-06-27
Brunssum
† 1944-08-11
Vught
Brunssum - L.O. - Ordedienst - onderduiker - Marcel Elbert Jozef Marie Stoffels was kantoorbediende. Na een periode van verzetsactiviteiten in Apeldoorn dook in hij Roermond onder, toen de leden van het Nederlandse leger weer in krijgsgevangenschap moesten. Hij kwam door bemiddeling van pater Ludovicus Adrianus Bleijs (Lodewijk) in contact met commandant ir. Jules Dewez van het OD-district Roermond. Stoffels werd diens adjudant. Voorts trad hij als koerier op voor secretaris Leo Moonen van het bisdom Roermond (oom Leo). Ook hield hij zich bezig met hulp aan gestrande geallieerde piloten, het verspreiden van illegale lectuur en de uitgave van valse persoonsbewijzen. Met de Roermondenaren Jan Dahmen en Jacob Janssen werd hij het slachtoffer van de infiltratie van V-Mann Joop de Heus. Op 9 juni 1944 pakte de SD in Den Bosch hem op. „Vanwege een arrestatie in een tak van de duikorganisatie die zich toelegde op de hulpverlening aan joden, werden Stoffels en enkele anderen (Jacob Janssen en Jan Dahmen, als slachtoffer van de infiltratie van V-man Joop de Heus) op 9 juni 1944 opgepakt. Op 11 augustus 1944 werd hij in Vught doodgeschoten.“ Cammaert VIII, p. 898
muur: links, regel 06-02
Tobben,
Harrie /Harry
∗ 1917-08-24
Heerlen
† 1945-03-15
Hameln (D
Heerlen - vroeg verzet - pers - Ordedienst - Netw. Bongaerts - politie - carillon - Oud-militair en na zijn demobilisatie door de Duitsers in 1940 lid van de mijnpolitie. Was o.a. betrokken bij sabotage in de Oranje-Nassaumijn I (O.N. I) te Heerlen, wat door de SiPo werd achterhaald. In juni 1942 dook hij onder in Baexem op advies van bevriende politiemensen, maar hij ging gewoon door met zijn hulp aan vluchtelingen. Uit de redevoering van Dr. Fred Cammaert bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon.): „Onder de bezielende leiding van Charles Bongaerts gingen hij en andere oud militairen zich toeleggen op alle mogelijke verzetsactiviteiten, variërend van hulp aan joden, geallieerde vliegeniers en onderduikers tot het verzamelen van wapens en inlichtingen, de vervaardiging en verspreiding van illegale bladen en het plegen van sabotage. Door infiltratie van provocateurs in Duitse dienst werd hij op 6 augustus 1943 opgepakt.“
muur: links, regel 19-05
Veerman,
Christiaan Jac.
Lou
∗ 1887-07-27
Kesteren
† 1945-01-17
Siegburg (D)
Geleen - pers - Ordedienst - Oud-militair en na zijn demobilisatie opzichter in de staatsmijn Maurits in Geleen. Hij stond in contact met de OD-groep in Heerlen en Charles Bongaerts en werd daardoor lid van het netwerk, dat de Limburgse verzetskrant Het Vrije Volk uitbracht, niet te verwarren met het gelijknamige naoorlogse dagblad uit Amsterdam. Het Heerlense verzetsblad was vooral gericht op mijnwerkers en was zeer goed geïnformeerd, omdat ze overal mensen hadden zitten, zelfs bij de SiPo in Maastricht! De vraag naar dit blad was vele malen groter dan de 30 tot 50 exemplaren, die Veerman uit Heerlen kreeg, dus maakten ze er zelf nog tenminste honderd exemplaren bij. Velen van de Geleense makers van het blad, waaronder Veerman, werden gearresteerd als gevolg van verraad, waarschijnlijk door de schoonzus van een van de Geleense teamleden. (Cammaert XI, p. 1077)
Overleden als dwangarbeider na bijna vier jaar gevangenschap. Zie ook zijn overlijdensakte. Ligt op het Nationaal Ereveld Loenen. In Geleen is een straat naar hem vernoemd.
muur: links, regel 09-05