Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

Koeriers van het verzet


Koerierster Wikipedia NL

De koeriers brachten boodschappen (en kleine spullen) over. Dat gebeurde aanvankelijk vaak per kattebelletjes, maar na de verschillende arrestatiegolven werd men voorzichtiger met opschrijven. De koeriers waren mensen die zich onopvallend konden verplaatsen, bijvoorbeeld beroepschauffeurs of anderen, die voor hun werk iedere dag op weg waren. Steeds vaker ging dat per fiets, door een „huisvrouw met boodschappentassen“, omdat die niet gezocht werd voor slavenwerk in Duitsland, en omdat het niet in het denken van de nazi’s paste, dat een vrouw verzet pleegde. Dus werden vrouwen nauwelijks gecontroleerd. De dodelijke slachtoffers bij het verzet waren mede daardoor bijna allemaal mannen. Werd er een echtpaar gearresteerd, dan kwam de vrouw in de meeste gevallen weer vrij, omdat men ervan uitging, dat ze alleen geen gevaar meer kon opleveren. Een van de ontelbare voorbeelden waren Harry Miltenburg en zijn vrouw. Haar naam wordt natuurlijk nergens genoemd, want toen werd nog meer dan tegenwoordig gedacht: „ACHTER iedere succesvolle man staat een flinke vrouw.“

Koeriers van het verzet – 12 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Berger,
Fons
∗ 1925-05-01
Venlo
† 1945-01-22
Neuengamme
Venlo - L.O. - - Alfons Reinoud Berger was de oudste zoon van de in 1941 teruggetreden burgemeester van Venlo en bezocht er het gymnasium Sint-Thomascollege. „In 1944 bracht de SiPo het Venlose verzet twee grote slagen toe.“ (Gemeentearchief) „Op dinsdag 29 februari sloeg de Sipo toe en arresteerde P.N.A. Peters, Harry Holla, pastoor Omloo, de koeriers A.R. Berger en F.G.M.J. Coehorst, enkele andere medewerkers van de L.O. en een aantal onderduikers. Berger belandde uiteindelijk in Neuengamme, waar hij in januari 1945 door uitputting bezweek.“ (Cammaert VIb, p. 582) .muur: rechts, regel 28-02
Coehorst,
Frans
Van Aken
∗ 1925-09-22
Venlo
† 1944-11-01
Zwickau
Venlo - L.O. - - De 18-jarige Frans Gerard Marie Joseph Coehorst was na zijn eindexamen Gymnasium door Hendrikx gevraagd voor hem als districts­koerier en secretaris te gaan werken. Hij kende zodoende veel vooraanstaande L.O.-ers. Gearresteerd op 29 februari 1944, tegelijk met P.N.A. Peters, Harry Holla, pastoor Omloo en Fons Berger. Al meteen daarna bereikten Hendrikx alarmerende berichten uit Maastricht. Nitsch c.s. deden er alles aan om Coehorst aan het spreken te krijgen. Vier dagen lang werd hij aan zijn polsen opgehangen. Al die tijd kreeg hij geen eten en drinken. De begin april 1944 geplande bevrijdingsactie uit het Maastrichtse Huis van Bewaring ging echter niet door, omdat Coehorst met een groep andere arrestanten een dag eerder was overgebracht naar Amersfoort. Via Kleef, Leipzig en Hannover kwam hij tenslotte in Flossenbürg (bairisch: Flossabirch) terecht, waar hij werd tewerkgesteld in een automobielfabriek. De mishandelingen in Maastricht en mogelijk ook elders hadden de 18-jarige dermate verzwakt dat hij op 01-11-1944 in een ziekenhuis in Zwickau ten gevolge van totale uitputting overleed. (Cammaert VIb, p. 581-582)muur: rechts, regel 27-04
Creusen,
Wiel
oom Kees
∗ 1893-07-31
Kerkrade
† 1945-05-31
Bergen-Belsen
Kerkrade - - pers - RVV - Jan Willem Creusen was distributie-ambtenaar en oudvoorzitter van de plaatselijke Unie-afdeling, hij was ook betrokken bij de hulp aan onder meer joodse onderduikers, leidde in Kerkrade de verspreiding van het blad “Je Maintiendrai”. Hij was hoofdkoerier van de R.V.V. voor Zuid-Nederland en contactman tussen de leiding en de regio. Hij was veel op reis. Een dag na de arrestatie van Paul Guermonprez op 4 april 1944 werd Creusen met een koffer vol distributiebonnen en andere bescheiden in de trein tussen Utrecht en Maarssen aangehouden. Het is zeer onwaarschijnlijk dat dit het gevolg was van de arrestatie van Guermonprez, omdat er verder geen arrestaties volgden, behalve André Gubbels, pas vier maanden later. Creusen bezweek op 31 mei 1945 aan de gevolgen van de ontberingen in Duitse kampen. (Cammaert IX, pp. 947-952)muur: links, regel 26-01
Gruijters,
Pierre
∗ 1906-03-14
Eijsden
† 1944-10-08
Effeld
Roermond - L.O. - - pers - Op 6 oktober 1944 gaat Pierre Emile Joseph Gruijters met Ab Schols naar een boer in Posterholt om eten voor onderduikers te verzamelen. Onderweg houden twee SS’ers het duo aan. Hier lag in het najaar 1944 het front. De twee verzetslieden weigeren hun fietsen af te staan. In de zadeltassen van Schols vinden de SS’ers illegale bladen.
Voor verhoor worden de twee mannen naar een Gestapo-commando in het Duitse Effeld gebracht, net over de grens bij Herkenbosch. De commandant, Wilhelm Lammertz uit Eschweiler, gaf na verhoor opdracht Schols en Gruijters te executeren. Gefusilleerd in de bossen bij Effeld.muur: rechts, regel 06-01
Hilkens,
Leonard Peter Joseph
Leo
∗ 1921-05-10
Wessem
† 1944-10-16
Wessem
Wessem - - Leo Hilkens was landbouwer. Hij bracht berichten over van verzetsgroepen naar de geallieerden. Toen hij met Engelse en Belgische troepeneenheden meevocht bij de bevrijding van zijn woonplaats is hij gepakt en als spion gefusilleerd.
De overlijdensakte vermeldt 15 oktober 1944 als sterfdatum. De Oorlogsgravenstichting en het bidprentje van Hilkens noemen daarentegen 16 oktober 1944 als datum van overlijden. muur: rechts, regel 37-03
Jans,
Katie
∗ 1923-07-24
Venlo
† 1945-01-06
Venlo
- Venlo - L.O. - - Ordedienst - onderduiker - Zij was een dochter van reserve-generaal-majoor Jacobus Jans, de commandant van de Ordedienst in Limburg, en de zus van diens opvolger Leo Jans. Die werd gearresteerd en door een groep Venlose verzetsmensen weer uit zijn cel gehaald. Als wraak daarvoor werden zijn zussen Trees en Katie opgepakt. Na enkele dagen van „ondervraging“ over de verblijfplaatsen van hun broer en vader werden de meisjes vrijgelaten. Katie is als gevolg daarvan overleden in het ziekenhuis Venlo „tengevolge van oorlogsgeweld“ (Gemeentearchief Venlo)muur: rechts, regel 29-01
Meijer,
Henry /Harry
∗ 1920-10-06
Borne
† 1944-09-05
Vught
Venlo - L.O. - - pers - onderduiker - De verzetsactiviteiten van de leraar klassieke talen en koerier Hendrikus Jozef Meijer, in wiens ouderlijke woning regelmatig koeriers uit de tien Limburgse districten kwamen, bestonden uit het bevoorraden van bonkaarten aan onderduikers en het verspreiden van het verzetsblad Christofoor. Hij was persoonlijk bevriend met Jan Hendrikx (Ambrosius). Hij werd op 12 augustus 1944 thuis gearresteerd en overgebracht naar Maastricht. Vlak voor de bevrijding van deze stad is hij met tien anderen over Duitsland naar Vught gebracht en op Dolle Dinsdag 5 september 1944 gefusilleerd (Bron: Dodenboek Venlo)muur: rechts, regel 29-03
Michels,
Frans G.
∗ 1922-03-09
Merselo
† 1944-11-07
Venray-Leunen
Venray - L.O. - - Franciscus Gerardus Michels was molenaar. Hij hielp onderduikers en werkte na de bevrijding van Merselo op 16 oktober 1944 als koerier voor het Tweede Britse Leger. Dat hield in dat hij in vijandelijk gebied voor het Engelse leger relevante informatie moest verzamelen. Werd na zo een tocht op 6 december in het buitengebied van Leunen (kerkdorp Venray richting Horst) dood aangetroffen. Vermoedelijk is hij voor de Duitsers gevlucht en door vijandelijke kogels – waarschijnlijk al op 5 november 1944 – in de rug geraakt. Begraven in Merselo. Herinneringsmonument op de Weideweg, waar hij werd gevonden. Zijn naam staat ook op het Venrayse oorlogsmonument, Kerkpad 1, 5801 BK Venray, en in Het grote gebod, p. 327)muur: rechts, regel 31-05
Schols,
Albertus Eugenius Leonardus
Ab
∗ 1916-04-10
Maastricht
† 1944-10-25
Effeld (D)
Maastricht - L.O. - - pers - Ab Schols was sectiechef bij de rijksverkeersinspectie en adjunct directiesecretaris. Tijdens de bezetting medewerker van kopstukken van de L.O. zoals pater Bleys en „ome Leo“ Moonen in Roermond. Op 6 oktober 1944 gaat hij met Pierre Gruijters naar een boer in Posterholt om eten voor onderduikers in te zamelen. Onderweg houden twee SS’ers het duo aan. Hier lag in het najaar 1944 het front. De twee verzetslieden weigeren hun fietsen af te staan. In de fietstassen van Schols vinden de SS’ers illegale bladen.
Voor verhoor worden de twee mannen naar een Gestapo-commando in het Duitse Effeld gebracht, net over de grens bij Herkenbosch. De commandant, Wilhelm Lammertz afkomstig uit Eschweiler, gaf na verhoor opdracht Schols en Gruijters dood te schieten. Dat gebeurde in de bossen bij Effeld. Op 23 juni 1945 werd hij herbegraven in het familiegraf op de begraafplaats aan de Tongerseweg in Maastricht.muur: links, regel 36-02
Snijders,
Frans
∗ 0000-00-00
Helden L.
† 1944-09-05
Vught
Weert - L.O. - - pers - politie - Johannes Franciscus Snijders was spoorweg rechercheur en koerier van Jan Hendrikx (Ambrosius). Verspreidde illegale bladen als De Stem, Je Maintiendrai en Trouw. Op 19 juli 1944 ontving hij een telegram met het verzoek de volgende dag naar Eindhoven te komen. In de wachtkamer van het station werd hij, nadat hij door een onbekende was geidentificeerd, gearresteerd. Hij kwam in Vught terecht, waar hij op 5 september werd doodgeschoten. muur: rechts, regel 36-05
Soree,
Hubertina
Bertha
∗ 1906-06-04
Venlo
† 1944-11-03
Venlo
- Venlo - L.O. - - Hubertina Johanna Elisabeth Soree woonde in de Rummerstraat 30 te Venlo. In het Dodenboek Venlo (zie link hieronder, historie.venlo.nl) schrijft Hay Goertz: „Bertha was tijdens de oorlog actief in het verzet in Venlo waarbij haar voornaamste taak bestond uit koerierswerk en het helpen van onderduikers met levensmiddelen enz. Ze was ook Rode Kruishelpster en verleende hulp na de bombardementen. Ze droeg meestal haar Rode Kruis uniform waardoor ze minder kans had op controles en haar fiets mocht houden.
Op 3 november 1944 was ze met de fiets op weg van het slachthuis naar onderduikers in Velden om daar een portie vlees te bezorgen. Op de Vleesstraat werd ze overvallen door een bombardement waarbij ze dodelijk werd getroffen. Die vrijdagmiddag om half vier vielen in Venlo 46 dodelijke slachtoffers. Bertha was vrijgezel en woonde bij haar moeder die al jong weduwe werd en hertrouwde met de heer W. van Keeken. Ze woonde in het hoge huis Hogeweg 306. (vroeger was dit de Rummerstraat). Bertha werkte bij de lampenfabriek Pope in de huishoudelijke dienst, vooral op de verbandkamer.“ Venlo was in die tijd frontstad en werd zwaar toegetakeld.muur: rechts, regel 30-02
Zaicsek /Zaiczek,
Karel /Karl
Koenen
∗ 1921-07-18
Pecsbanyatelep/Pécs
† 1944-09-12
Sittard
Geleen - - RVV - De ouders van Karl Zaicsek verhuisden van Hongarije naar Lindenheuvel in Geleen. Het is niet bekend wanneer Karl en zijn ouders precies naar Geleen kwamen. Het enige wat we weten is dat zijn vader op 9 februari 1939 overleed, Karl was toen pas 17 jaar. Dus vermoedelijk was het toen zijn beurt om voor zijn gezin te zorgen. Hij kreeg een baan in de mijn. Zijn verzet in de Raad van Verzet bestond uit het verspreiden van illegale lectuur en koerierdiensten zoals munitievervoer en rondbrengen van levensmiddelen aan onderduikers.
Op 12 september hield een Schutztruppe hem aan bij een illegaal transport van levensmiddelen. Korte tijd later werd hij bij Hoensbroek of in de grensstreek bij Sittard vermoord. (Cammaert IX, p. 971)
Staat vermeld op het oorlogsmonument in Geleen-Lindenheuvelmuur: midden, regel 03-02