Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

Studenten


Loyaliteitsverklaring

Op 13 maart werd 1943 loyaliteitsverklaring ingevoerd, de studenten hadden tot 10 april de tijd om de verklaring te ondertekenen. Wie niet tekende, mocht geen college meer volgen. De mannelijke weigeraars werden bovendien opgeroepen, in Duitsland te gaan werken. 86% van de studenten weigerde deze verklaring te tekenen. Het gevolg was een plotselinge toename van het aantal jonge mannen, dat wilde onderduiken. Een deel van hen ging in het verzet. Veel Limburgse studenten studeerden aan de Katholieke Universiteit in Nijmegen, bijvoorbeeld de gewestelijke LO-leider Jan Hendrikx uit Venlo. Dat was één van de redenen voor de nauwe banden tussen Nijmegen en het Gewest Limburg. Zie daarvoor De buitenrand van Limburg.
In de bossen bij Helden namen ondergedoken studenten deel aan het experiment van een militair opleidingskamp voor onderduikers.

Studenten – 17 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Berden,
Sylvester
∗ 1919-09-02
Den Haag
† 1944-11-07
Kessel
Heel-Panheel - pers - Student - onderduiker - Sylvester Willem Jerome Maria Martin Berden was rechtenstudent en tijdens de Duitse inval dienstplichtig sergeant. In 1943 zijn hij en zijn jongere broer Joost ondergedoken in een klooster in Heel. Zij begonnen op 6 september 1944, daags na Dolle Dinsdag, met de uitgave van de Daalzichtse Berichten Dienst (D.B.D.). Bij Cammaert is in hoofdstuk XI „De illegale pers“ op pp.1090 e.v. een paragraaf aan dit blad gewijd: „De twee, zonen van een redacteur van het dagblad De Tijd, waren afkomstig uit Amsterdam. Vanwege het fraaie uitzicht dat het plaatselijk klooster, waar ze ondergedoken zaten, op het Maasdal bood noemden ze het blaadje Daalzichtse Berichten Dienst. Sylvester typte de van „radio Londen“ overgenomen berichten en Joost stencilde D.B.D. in een oplage van tweehonderd exemplaren. De radio was afkomstig van W.H. Heber uit Heel. Het stencilapparaat, de typemachine en ander materiaal waren ontvreemd uit het gemeentehuis, waar een N.S.B.-er de scepter zwaaide. In het begin werd het dagelijks verschijnend blaadje overal aangeplakt, maar daar moest men al gauw van afzien, omdat het dorp wemelde van Duitsers. Sindsdien verspreidden inwoners van Heel … het blad in de regio.
Bij de nadering van de geallieerden, eind oktober, bracht Sylvester Berden in samenwerking met rector Schaeken de Duitse stellingen en gevechtsposities in kaart. De belangrijkste gegevens seinde hij door naar de geallieerden. Af en toe liet hij ze door honden overbrengen. Dat die gegevens voor de geallieerden van nut waren bleek uit het feit dat de Britten, die ten zuidwesten van het kanaal Wessem-Nederweert in stelling lagen, telkens weer met grote precisie de Duitse stellingen bestookten.“ Dat viel natuurlijk op en „Op zondag 5 november omsingelde een groep van vijftig Duitse parachutisten het klooster.“ … „Op de kamer van Sylvester Berden in het klooster troffen de parachutisten twee radio’s, getypte nieuwsberichten en uitgewerkte schetsen van de Duitse gevechtsposities in de omgeving aan. Hij moest de zo gevreesde spion zijn, concludeerden ze.“ Na zware mishandelingen werd hij op 7 november 1944 in Kessel-Eijk geëxecuteerd.muur: links, regel 13-02
Driessen,
Harry G.
∗ 1921-11-11
Horst
† 1944-09-06
Tijdens transport
Horst - pers - Student - Verspreider van ondergrondse kranten. „Ook Horst ontsnapte niet aan de terreur van het commando-Berendsen van de AKD. Die maakten o.l.v. Johan Berendsen, de „schrik van Venlo“, jacht op onderduikers. Op 29 juli 1944 werd H.G. Driessen, een regionaal verspreider van Vrij Nederland en Trouw, door J. Sabbé en J. van Zutphen aangehouden. Driessen probeerde te vluchten, maar hij werd door een kogel in de rug getroffen. Via het ziekenhuis van Horst kwam hij in Vught terecht. Tijdens het transport van gevangenen van kamp Vught naar Sachsenhausen op 6 september probeerde hij, waarschijnlijk ter hoogte van Ravenstein, opnieuw te ontsnappen. De bewakers openden het vuur, Driessen werd dodelijk getroffen.“ (Cammaert VIb, p. 592)muur: links, regel 23-01
Gubbels,
André
Leon Serra
∗ 1921-05-26
(Bergen (L)
† 1944-08-11
Kamp Vught
Arcen en Velden - pers - Student - RVV - André Lambert Henri Marie Gubbels was een student die een prominente rol speelde bij de oprichting van de Raad van Verzet in Limburg. Hij was verder betrokken bij verzetsactiviteiten namens Het Vrije Volk en Je Maintaindrai. Op 4 augustus 1944 werden bij een trein­controle op het station van Den Bosch een vals identiteitsbewijs en een revolver op hem gevonden. Hij werd na een paar dagen bij Kamp Vught doodgeschoten als represaille voor een aanslag op een collaborerende politieman uit Den Bosch.
Zie ook historie.venlo.nl
www.tracesofwar.nlmuur: links, regel 02-02
Hamers,
Hub
∗ 1921-04-16
Simpelveld
† 1944-12-29
KZ Sachsenhausen, Oranienburg
Simpelveld - L.O. - Student - onderduiker - Hubert Joseph Dyonisius Hamers was student aan de T.H. Delft. In mei 1943 moest hij in Duitsland gaan werken. Op 1 september weer ontsnapt. Hamers bracht onderduikers naar hun bestemming en maakte daarvoor gebruik van een vrachtauto uit het bedrijf van zijn vader. (Cammaert VIb, p. 695).
Hij werd gearresteerd in Maastricht als gevolg de Klap van Wittem op 21 juli 1944.muur: rechts, regel 16-04
Hermans,
Guus
∗ 1922-06-13
, Weert
† 1944-09-02
KZ Sachsenhausen
Weert - L.O. - Student - onderduiker - Henri Marie Auguste (Guus) Hermans weigerde de voor studenten verplichte loyaliteitsverklaring te tekenen en moest dus naar Duitsland gaan werken. Maar „hij was de eerste in Weert die niet terugging na zijn verlof. Hij organiseerde de terugkeer van andere studenten naar Weert met behulp van valse doktersattesten en valse stempels onder uiterst moeilijke omstandigheden.“ (E. Haanen) Hij werd leider van het LO-district Weert. Bij de overval van Weert op 21-06-1944 viel hij in Duitse handen. Hij stierf in het KZ Sachsenhausen te Oranienburg, ongeveer 30 km noordelijk van Berlijn. Volgens de oorlogsgravenstichting op 2 september 1944, volgens het Totenbuch (Dodenboek) van Sachsenhausen op 25 maart 1945. Zijn opvolger als districtsleider was Frans Nies.muur: rechts, regel 37-02
Jansen,
Willem Hendrik Marie
Wim
∗ 1922-05-13
Vierlingsbeek
† 0000-00-00
Buchenwald
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - L.O. - Student - onderduiker - De buitenrand van Limburg - Vierlingsbeek Met 21 jaar districtleider van de LO in Vierlingsbeek, nadat in januari 1944 zijn voorganger Gerard Smals moest onderduiken in Nijmegen. Door zijn organisatorisch talent kon hij maandelijks de meer dan duizend onderduikers van de nodige bonkaarten en vergunningen voorzien. In april 1944 moest ook Wim onderduiken en wel in Cuijk-Vianen. Het district Vierlingsbeek, waar hij enige tijd op het distributiekantoor werkte, omvatte de kringen Bergen, Gennep, Mook, Vierlingsbeek, Boxmeer en Cuijk.
De LO-districten Vierlingsbeek, Nijmegen en Maas & Waal lagen weliswaar buiten de provincie Limburg, maar behoorden toch tot het LO-gewest Limburg.
In april 1944 moest ook Wim onderduiken in Cuijk-Vianen.
Door de overval van Weert op 21-06-1944 viel hij in Duitse handen.
Bron: Dorpsraad Vierlingsbeek – „Pap, wat zijn dat voor doden“. Boekje uit juni 2000.Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.03-03
Kerres,
Hub.
∗ 1924-06-30
Kerkrade
† 1944-08-30
Buchenwald
Kerkrade - Student - Hubert Joseph Kerres was student en engelandvaarder. Hij staat als zodanig vermeld op het wandbord in de kapel van het Ereveld Loenen. De nieuwsbrief van het Museum Engelandvaarders van november 2017 weet ook niet meer en vraagt om informatie. Zie ook het verhaal van Kees Droogleever-Fortuyn, een andere Engelandvaarder die naar Nederland terugkeerde en in Duitse handen viel.
Weet u meer? Schrijf ons!muur: midden, regel 13-02
Loogman,
Jan
∗ 1922-03-12
Venray
† 1944-01-28
Großbeeren, Kr. Teltow
Venray - Student - De vader van Johannes Adrianus Loogman hoorde bij de 460 Nederlandse notabelen die gegijzeld werden door de Duitsers in het begin van de oorlog in Sint Michielsgestel. Jan ging 1940 naar Amsterdam om te gaan studeren en raakte zo in het studentenverzet.
Het hele gezin Loogman zat in het verzet, o.a. werd een joods meisje verstopt, maar die werd helaas gearresteerd en vermoord (Duifje Gans, ∗ 13 juni 1933 in Amsterdam, † 06 september 1944 in Auschwitz) Ze was een beschermelinge van de groep rond Hanna van de Voort.
Read more about Duifje and family Loogman. Lees over haar ook Vervolgd in Limburg: Joden en Sinti in Nederlands-Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog door Herman van Rens, p. 270muur: rechts, regel 31-04
Nieuwland,
Carlos M.
∗ 1923-07-30
Fort de Kock, NOI
† 1944-02-24
Buchenwald
Venray - Student - Fort de Kock is de oude naam voor Bukittinggi in Indonesië. De vader van Carlos was officier bij het KNIL, het koloniale leger in het toenmalige Nederlands Indië. Hij volgde het gymnasium IC aan de Leunseweg in Venray. Toen hij zich voor werk in de Duitse wapenindustrie moest melden, dook hij onder en probeerde naar Engeland te gaan om dienst de nemen bij de geallieerden. Gearresteerd bij een poging, de Spaanse grens over te steken. Via het gevangenkamp Royallieu in Compiegne, ten Noorden van Parijs kwam hij op 31 oktober in Buchenwald terecht.muur: rechts, regel 32-02
Oljans,
Wicher
∗ 1922-07-03
Beilen
† 1944-12-26
Elmpt
Roermond - Student - onderduiker - Gefusilleerd in het Elmpterbos, gemeente Niederkrüchten, Kr. Erkelenz(D). Staat vermeld op het Oorlogsmonument Roermond
Behoorde tot de 14 tijdens de kerstdagen 1944 vermoorde Roermondenaren, die vlak over de grens werden doodgeschoten, om de mannelijke stadgenoten tussen 16 en 60 jaar te verdrijven. Uitgebreide informatie op deze website: Het verdriet van Roermondmuur: rechts, regel 09-03
Oudenhoven,
Henny /Hendrik
∗ 1924-02-11
Venray
† 1945-05-03
Duitsland
Venray - Student - De buitenrand van Limburg - Henricus Antonius. Gearresteerd op 27 juni 1944 in Vierlingsbeek. Hij schijnt bevriend te zijn geweest met de een jaar oudere Arie van den Munckhof, want er is na de oorlog naar beiden gezocht in één advertentie, zie de vermelding van Arie bij oorlogsgravenstichting.nl.
Weet u meer? Schrijf ons!muur: rechts, regel 32-03
Pereira,
Rinus
∗ 1918-09-27
Den Haag
† 1944-08-30
Belfeld
Reuver - onderduiker - In het voorjaar van 1944 was door B. Verstappen een K.P. Reuver opgericht. Leden waren bovendien J.H. Goossens, G. Janssen, M.J. Pereira, een onderduiker uit Den Haag, A.M. Roelofs en B. Hegger. Een schuilbunker aan de Patersweg in Belfeld, die geruime tijd dienst had gedaan als doorgangslocatie voor krijgsgevangenen, werd als plaats van samenkomst gebruikt. Ummels en Pereira werden op last van Ströbel (allen leden van de Maastrichtse Sicherheitspolizei) aan de spoorlijn tussen Belfeld en Reuver door Nitsch en Conrad doodgeschoten.muur: midden, regel 17-01
Schiphorst,
Tom
∗ 1923-01-01
Heerlen
† 1945-03-09
Mauthausen
Heerlen - pers - Student - Leerling MTS, woonachtig in Nijmegen. Verzorgde onderduikers en verspreidde illegale bladen. Bovendien verborg hij een Amerikaanse piloot. Op 1 augustus 1944 werd hij gearresteerd en op 9 maart 1945 is hij om het leven gekomen in het KZ Mauthausen.muur: links, regel 18-01
Smits,
Frank G.
∗ 1919-08-29
† 1944-04-04
Utrecht
Hulsberg - vroeg verzet - Student - Rechtenstudent. Hij weigerde de loyaliteitsverklaring te ondertekenen en ging in de verzetsbeweging (bracht activiteiten van de Duitsers op Nederlandse vliegvelden in kaart en gaf deze door aan de geallieerden), gearresteerd 12-08-1943, verdacht van samenzwering. Na verblijf in diverse gevangenissen uiteindelijk door een speciale krijgsraad ter dood veroordeeld en dan gefusilleerd wegens verboden wapenbezit.
Meer in het verhaal Verzet in Valkenburg
Frank G. Smits op de lijst van personen die tijdens de bezetting belangrijk waren voor Valkenburg.muur: links, regel 24-04
Soest, van
Jan
∗ 1919-12-08
Kruiningen
† 1945-03-15
KZ Sachsenhausen, Oranienburg
Venlo - Student - Jan van Soest, student-notariaat, wonende Stalbergweg 36 te Venlo, omstreeks 15 maart 1945 omgekomen in het concentratiekamp Sachsenhausen in Oranienburg (akte 408/1945). Hoezo zat hij in dat kamp?
Weet u meer? Schrijf ons!muur: rechts, regel 30-01
Ummels,
Anton Hubert
∗ 1894-07-15
Amby
† 1944-08-30
Belfeld
Beesel - Reuver - L.O. - K.P. - politie - Opperwachtmeester Antonius Hubertus Ummels behoorde tot LO-Reuver, tevens KP.
Bij Cammaert lezen we (Hoofdstuk VIb p. 589): „Een vrachtrijder, die de aanhouding van Pereira door mensen van de A.K.D. van een afstand had gadegeslagen, spoedde zich naar Reuver en lichtte Verstappen en de opperwachtmeester van de marechaussee A.H. Ummels in. Beide begaven zich naar Pereira’s duikadres. In de buurt van de boerderij van de familie Janssen, Pereira’s gastgever, kwam het tot een vuurgevecht tussen de A.K.D.-man Sabbé, die buiten op wacht stond, en Verstappen. Laatstgenoemde werd dodelijk getroffen in het voorhoofd en de borst. Ummels, die iets later arriveerde, werd gearresteerd. Ummels, Pereira en het stoffelijk overschot van Verstappen werden overgebracht naar een kazerne in Blerick. … Ummels en Pereira werden op last van Ströbel van de Maastrichtse Sicherheitspolizei aan de spoorlijn tussen Belfeld en Reuver door Nitsch en Conrad doodgeschoten.
bidprentje
Meer over de zeer gewelddadige AKD-politie, zie boven de lijst van gesneuvelde verzetsstrijders in Venlo, waar zij hun bureau hadden.muur: links, regel 03-02
Wolters,
Oscar
∗ 1914-12-20
Venlo
† 1944-09-05
Vught
Venlo - Student - De student medicijnen Oscar Wilhelmus Laurentius Wolters was verzetsdeelnemer onder de schuilnamen Dokter O. de Blécourt als hij mensen moest keuren en Otto Weber als vrachtautochauffeur die voor het verzet moest rijden. Volgens het Nationaal Monument Kamp Vught stond hij bekend als „een intelligent, scherpzinnig observator die snel en slagvaardig reageert.“ Hij was lid van het Studentenverzet en weigerde de loyaliteitsverklaring te ondertekenen. Dat was het einde van zijn studie. Sloot zich aan bij de organisatie Luctor et Emergo (later Fiat Libertas geheten), die zich bezig hield met het laten ontsnappen van neergestorte piloten. Verzamelde inlichtingen voor de geallieerden in de Geheime Dienst Nederland (G.D.N.). „In juni 1944 begaven O.W.L. Wolters, een medewerker van bureauhouder Hoogwinkel, en H. Voskuil zich in opdracht van de G.D.N.-leiding op weg naar Zwitserland. Op 22 juni vielen ze echter in Brussel in Duitse handen. Op 5 september 1944 kwam Wolters in het kamp Vught om het leven.“ Cammaert XII, p. 1120.muur: rechts, regel 30-03