Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

Communisten & sympathisanten


Communistische Partij Nederland

De Communistische Partij van Nederland ofwel CPN begon al vroeg in de oorlog ook in Limburg en vooral in de mijnstreek met een goed georganiseerd verzet, begunstigd door het feit dat zij net als de kerken al over een hechte organisatie beschikten. Zij waren de verzetsorganisatie, die in vergelijking tot het ledenaantal, ook in Limburg de meeste slachtoffers te betreuren had. De samenwerking met de andere verzetsgroepen was aanvankelijk zeer stroef, ook veroorzaakt door het niet-aanvalsverdrag tussen Duitsland en de Sovjet-Unie van 23 augustus 1939, maar werd naarmate de oorlog vorderde steeds beter. Alleen met de oud-militairen van de OD, die immers uitdrukkelijk als anticommunistische organisatie was opgericht, bleef het wederkerige wantrouwen groot.
Na het feitelijke einde van het bovengenoemde niet-aanvalsverdrag kregen vooral de communistische verzetsgroepen en hun sympathisanten het extra zwaar te verduren. Het onderstaande over de oostelijke mijnstreek is tekenend voor de hele situatie van het communistisch verzet. Het begint met een fietsendiefstal. Verdacht is ene Scheper, die CPN-lid blijkt te zijn en in het bezit is van een lijst namen: partijleden, maar ook lezers van de partijbladen De Vonk en De Waarheid, woonachtig in de gemeenten Schaesberg, Nieuwenhagen en Ubach over Worms, tegenwoordig samengevoegd onder de naam Landgraaf. Dat wordt het feitelijke einde van het communistisch verzet in die drie gemeenten, maar uiteindelijk in de hele oostelijke mijnstreek.
Dr. A.P.M. Cammaert schrijft in Het Verborgen Front, Geschiedenis van de georganiseerde illegaliteit in de provincie Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog, Hoofdstuk X, De C.P.N. en de illegaliteit op p. 1004: „In de loop van juni 1942 volgden nog verscheidene arrestaties in de oostelijke Mijnstreek. Weinigen bleven buiten schot. Op 19 juni viel het doek voor E.J. Vinerius, J.H. Lubben, L. Bos, diens zoon en instructeur Nas. Laatstgenoemde wist tijdens het transport naar Maastricht te ontsnappen en keerde terug naar Zuid-Holland waar hij ruim één jaar later alsnog werd gearresteerd en geëxecuteerd. Op 17 augustus 1942 hield de Sipo W. Gerards aan in Heerlerheide. Toen hij probeerde te vluchten, werd de De Vonk-verspreider doodgeschoten. Als laatste viel W. van den Beemd op 9 september in Duitse handen.“
… „Met tevredenheid stelde de Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des S.D. in Den Haag, Harster, op 14 juli 1942 in een rapport aan zijn chef in Berlijn vast dat het in de Mijnstreek stil was geworden rond de C.P.N. sedert de arrestatiegolf van mei en juni. De organisatie was inderdaad volkomen vleugellam gemaakt en de interne verbindingen waren verbroken.“

Waren alle mensen, die in de kaartenbak van de CPN van hun in Limburg gesneuvelde kameraden voorkomen, inderdaad ook betrokken bij de CPN? Ad van Liempt verklaart in De jacht op het verzet, hoofdstuk: De tragiek van het ‘kleine’ verzet dat sommigen alleen maar één exemplaar van de Vonk hebben gelezen, meer niet.
Lees meer op: Het gevaar van lijsten
Zie ook op wikipedia: Communistische Partij Nederland

Communisten & sympathisanten – 44 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Balter,
Hendrik Hubert
∗ 1917-08-06
Schaesberg
† 1945-04-17
Flossenbürg AL Gröditz
Schaesberg - CPN - pers - Medewerker van “De Vonk”. Einde april 1942 werd verzetsman Scheper op grond van diefstal van een fiets gearresteerd. Deze slaat door met als gevolg vele arrestaties w.o. Balter. Als op 17-4-1945 het kamp wordt bevrijd door de geallieerden is Hendrik Balter al overleden (of een dag nadien), vermoedelijk aan tyfus.muur: rechts, regel 13-01
Beers, van
Adrianus Hubertus
∗ 1895-09-24
Wamel
† 1942-08-31
KZ Groß Rosen
Heerlen - CPN - vroeg verzet - Steigerbouwer, hielp bij het over de grens smokkelen van vluchtelingen. Gearresteerd op 24 juni 1941.muur: midden, regel 05-02
Benedic,
Niek
∗ 1903-03-02
Aachen
† 1944-07-11
Natzweiler
Ubach over Worms - CPN - pers - Nikolaus Benedic was houder van een leesbibliotheek en lid van de CPN. Was hij bovendien mijnwerker? Woonde in Waubach. Gearresteerd op 30 mei 1942 wegens verspreiding van de partijbladen De Vonk en De Waarheidmuur: rechts, regel 24-01
Bos,
André
∗ 0000-00-00
† 1943-02-12
Neuengamme
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Maastricht - CPN - André Bos was partijlid van de CPN. Volgens hun archief (ARCH00347.148) was hij veenarbeider. Dit beroep kan hij in Maastricht natuurlijk niet hebben uitgeoefend. Verschillende keren gearresteerd: op 28 februari 1941 samen met Lambert Kraft, Chris Heuts, J.J. Baartscheer en Bernhard Holty, op last van BdS Den Haag n.a.v. Februaristaking. Op 25 juni 1941 met Lambert Kraft en Bernhard Holty. (Cammaert) Laatste arrestatie op 16-09-1942 in Maastricht (ARCH00347.148)
Weet u meer? Schrijf ons!Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-04
Bos,
Lubbert
∗ 1900-08-10
Emmen
† 1943-04-06
KZ Buchenwald
Brunssum - CPN - pers - Mijnwerker, gestorven in het concentratiekamp. Hij werd in Brunssum opgepakt wegens het „verspreiden van illegale geschriften“.muur: links, regel 06-01
Brinkman,
Jan
∗ 1893-08-01
Koekange
† 1945-02-20
Dachau
Ubach over Worms - CPN - pers - Mijnwerker-houwer, geboren in Koekange, een dorp in de provincie Drenthe, t/m 1997 gemeente De Wijk. Hij woonde in Waubach. Werk voor de Waarheid, gearresteerd op 30 mei 1942.muur: rechts, regel 24-02
Busch,
Elbertus Frederikus
∗ 1903-05-11
Apeldoorn
† 1943-05-25
Neuengamme
Hoensbroek - CPN - vroeg verzet - pers - Zijn jeugd bracht hij door in Zutphen, woonplaatsen in Zuid-Limburg Brunssum en vanaf 1931 Hoensbroek. Volgens de biografie op heemkundehoensbroek.nl was hij in de oorlog tuinman van beroep en werkte bij de Koninklijke Nederlandse Heidemaatschappij, kortweg Heidemij genoemd. In de kaartenbak van de CPN staat hij als mijnwerker vermeld. Medewerker van De Vonk. Gearresteerd op 05-02-1941, enkele dagen na de aanval van de Duitse troepen op de Sovjet-Unie.muur: midden, regel 10-02
Crauwels,
Paul N.
∗ 1901-08-17
Maastricht
† 1944-09-08
Sittard
Sittard - CPN - pers - Op 7 september 1944 werden twee verspreiders van „De Waarheid“, J.W.H. Theunissen en P.N. Crauwels, die kort tevoren een aantal exemplaren bij S. Beyer hadden opgehaald, door enkele landwachters aangehouden in Munstergeleen. De volgende dag werden de twee in Sittard vermoord. (Van Aernsbergen)muur: rechts, regel 18-01
Dorst,
Mans
∗ 1905-12-10
Onstwedde
† 1942-11-12
Neuengamme
Heerlen - CPN - vroeg verzet - pers - Fabrieksarbeider, verbindingsman van De Waarheid. Gearresteerd op 13-01-1942.muur: midden, regel 06-01
Gerards,
Wilhelm
∗ 1907-11-04
Bottrop (D)
† 1942-07-24
Heerlen
Heerlen - CPN - pers - Bouwvakker. Op 17 augustus 1942 hield de SiPo Gerards in Heerlerheide bij het verspreiden van het illegale blad De Vonk opnieuw aan, hij werd neergeschoten bij vluchtpoging, overleed in het ziekenhuis. Volgens de oorlogsgravenstichting en bij wo2slachtoffers.nl overleden op 24 juli 1942. In de tekst van dezelfde biografie bij wo2slachtoffers.nl staat echter 17 augustus 1942.muur: midden, regel 07-01
Gotjé,
Bernard Th.
∗ 1903-07-18
Woensdrecht
† 1942-12-05
Neuengamme
Nieuwenhagen - CPN - pers - Op volwassen leeftijd woonde Bernard in het Limburgse Nieuwenhagen, waar hij werkte in de mijnbouw. Zijn linkse sympathieën brachten hem ertoe om tijdens de Duitse bezetting mee te werken aan het illegaal drukken en verspreiden van de bladen De Vonk en De Waarheid. Op 31 mei 1942 in Heerlen gearresteerd. Via kamp Amersfoort werd hij op 30 oktober van datzelfde jaar naar het grote concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg gedeporteerd.muur: rechts, regel 01-02
Gronden, van der
Gerrit J.
∗ 1895-12-13
Dordrecht
† 1943-01-02
Neuengamme
Maastricht - Valkenburg - CPN - vroeg verzet - pers - Chauffeur en monteur bij de GGD (Gemeentelijke Geneeskundige dienst). verspreidde in de eerste functie ook veboden lectuur. Hij hielp mensen die gezocht werden, weg te komen en gaf zo nodig medische hulp. Dit alles in samenwerking met zijn broer A.C. van der Gronden. Bron ARCH00347.148, zie link hieronder.
Foto bovendien bij oorlogsgravenstichting.nl
Chauffeur-, gehuwd, verzorgde joodse onderduikers, gearresteerd 13-1-1942
Fred Cammaert schrijft in hoofdstuk 10: „maakte in zijn garage aan de Heugemer Weg in Maastricht stencils van De Vonk, de Limburgse editie van De Waarheid.“ … „lid van de Gemeentelijke Luchtbeschermingsdienst.“ … Gearresteerd „op 13 januari 1942“ … „Hij bezweek op 5 december 1942 in het concentratiekamp Neuengamme“ (bij Hamburg), is 47 jaar geworden. Zijn broer A.C. van der Gronden werkte mee in het Rayon Valkenburg van de LO.muur: rechts, regel 26-03
Heesch, van
Peter Johannes
∗ 1910-09-09
Maasbree
† 1944-06-28
Groß-Strehlitz
Hoensbroek - CPN - pers - Peter Johannes van Heesch was mijnwerker. Jan van Kan schrijft: bankwerker. In zijn woning werd een tijd lang gestencild. Op 20 oktober 1943 gearresteerd, nadat zijn echtgenote hem na een echtelijke ruzie had aangegeven. Cammaert geeft in hoofdstuk X, pp. 1011-1012 een andere overlijdensdatum aan: „Op 13 juni 1944 bezweek Van Heesch in een tuchthuis in Groß-Strehlitz (tegenwoordig Strzelce Opolskie, Polen) aan totale uitputting ten gevolge van een ernstige nierontsteking“muur: midden, regel 12-01
Hendriks,
Jan
∗ 1905-05-07
Maastricht
† 1943-01-27
kamp Vught
Maastricht - CPN - pers - Johan H. Hendriks was stratenmaker en werkte in de zinkwitfabriek, in 1939 kandidaat voor de Gemeenteraad van Maastricht voor de Communistische Partij Nederland (CPN), afdeling Maastricht. Hij behoorde tot verzetsgroep De Vonk [o.m. drukken en verspreiden illegale lectuur]. Hij werd in 1940 voor de eerste keer gearresteerd. De V-Man Andreas Engwirda bracht de SiPo op het spoor van de gebroeders Boosten en een lijst met de namen van de verspreiders van het blad De Vonk. Zevenentwintig verspreiders van het blad werden gearresteerd, negen CPN-leden op 15 september 1942, waaronder Johan Hendriks en Chris Heuts. Hij is overleden op 27 januari 1943 in Kamp Vught.muur: links, regel 31-04
Heuts,
Chris
∗ 1888-06-12
Meerssen
† 1943-02-24
Kamp Vught
Maastricht - CPN - pers - Stucadoor. Verspreider van het blad De Vonk. Op struikelsteentjes-maastricht.nl (pdf) lezen we: „Hij deed als communist in 1935 mee aan de verkiezingen voor de Provinciale Staten van Limburg vanuit de kieskring Heerlen. Hij stond op plaats 13 als enige communist uit Maastrichtgenoteerd. Chris Heuts was op dat moment de voorzitter van de Communistische Partij Nederland (CPN), afdeling Maastricht.“
Twee arrestaties eindigen nog met een vrijlating. De derde keer loopt het anders. De V-Man Andreas Engwirda bracht de SiPo op het spoor van de gebroeders Boosten en zodoende een lijst met de namen van de verspreiders van De Vonk. Zevenentwintig verspreiders werden gearresteerd, negen CPN-leden op 15 september 1942, waaronder Johan Hendriks en Chris Heuts. Na zijn aanhouding wordt hij overbracht naar kamp Amersfoort. Daarna moet hij naar kamp Vught oftewel Konzentrationslager Herzogenbusch.muur: links, regel 32-01
Holty /Holtij,
Bernhard
∗ 1890-11-29
Amsterdam
† 1942-01-10
Neuengamme
Maastricht - CPN - pers - De vader van Bernard Theodoor Adolf Holty was Duitser. Zijn naam werd in Nederland vaak als Holtij gespeld. Na de dood van de ouders trok Bernard in bij zijn broer Franz en woonde met hem voor een onbekende tijd in Keulen. Hij was meubelmaker en was vanwege zijn zwakke gezondheid vrijgesteld van militaire dienst. Trouwde op 28 november 1929 met de Duitse Maria Lipowsek. Het is niet bekend, wanneer zij zich in Maastricht vestigden, maar hier trad hij in 1935 toe tot de Communistische Partij en werd secretaris van de VVSU (Vereniging van Vrienden der Sovjet-Unie), afdeling Maastricht. Op 28 februari 1941 28 februari 1941 voor de eerste keer gearresteerd op verdenking van betrokkenheid met de Februaristaking, maar werd na een maand weer vrijgelaten. Hij drukte en verspreidde illegale lectuur, waaronder De Vonk.
Op 25 juni 1941 loopt hij in een hinderlaag bij het over de grens smokkelen van joden. Met twee verzetskameraden belandt hij in kamp Schoorl (Noord-Holland), Amersfoort en later in Neuengamme (verzamelnaam voor een aantal Duitse kampen bij Hamburg). Gevangenennummer 06933. Hij is gestorven in het hoofdkamp.muur: links, regel 33-01
Jansen,
Gerrit
∗ 1887-10-12
Olst (Gld.)
† 1943-03-19
Neuengamme
Ubach over Worms - CPN - pers - Mijnwerker, woonde in Waubach. Verspreider van De vonk?
Hij was volgens Ad van Liempt slechts een min of meer toevallige lezer en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen. Zie daarvoor Het gevaar van lijsten.
Weet u meer? Schrijf ons!muur: rechts, regel 24-03
Jongen,
Huub
∗ 1910-10-22
Nieuwenhagen
† 1943-03-25
Bremen
Ubach over Worms - CPN - pers - Mijnwerker, woonde in Waubach, verspreider van De vonk. Zat in kamp Amersfoort en Neuengamme.muur: rechts, regel 24-04
Keesman,
Hendrik
∗ 1895-10-30
Nieuwer-Amstel
† 1943-01-15
Neuengamme
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Brunssum - CPN - Machinebankwerker. Op een blad (Image 45) in ARCH00347.148, het CPN-archief van hun gevallenen in Limburg, staat hij als Brunsummer vermeld. Er wordt daarop door de Afdeling Gedenkboek om een foto van hem verzocht (zie link hieronder).Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-12
Koenders,
Albert
∗ 1888-01-20
Rhenen
† 1943-04-30
Neuengamme
Schaesberg - CPN - pers - Volgens oorlogsgravenstichting.nl was hij mijnwerker, maar volgens ARCH00347.148, het CPN-archief van hun gevallenen in Limburg, was hij winkelier en verspreidde De Waarheid. Gearresteerd op 30 mei 1942.
Hij was volgens Ad van Liempt een min of meer toevallige lezer en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen. Zie daarvoor Het gevaar van lijsten.muur: rechts, regel 12-02
Kraft,
Lambert
Bèr
∗ 1902-02-06
Maastricht
† 1942-06-22
Neuengamme
Maastricht - CPN - vroeg verzet - pers - Handelsreiziger in stofzuigers. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Maastricht op 14 juni 1939 was Bèr Kraft de lijsttrekker voor de CPN. Zij behaalden 5,18%. (verkiezingsuitslagen.nl)
Op 8 december 1940 wordt hij op last van de Sicherheitspolizei gearresteerd vanwege zijn betrokkenheid bij de hulp aan communistische vluchtelingen uit Duitsland in de jaren dertig.
Op 28 februari 1941 werden in Maastricht vijf communisten gearresteerd, zogenaamd op verdenking van betrokkenheid met de mijnstaking. Waarschijnlijker was het een teken van de afkoelende „vriendschap“ tussen Hitler en Stalin, zie hieronder. Behalve Bèr Kraft waren dat André Bos, Chris Heuts, J.J. Baartscheer en Bernhard Holty. Na een maand werden zij weer vrijgelaten. In zijn woning werd het illegale blad De Vonk gedrukt.
Op 23 of 25 juni 1941 wordt Lambert voor de derde keer opgepakt. Dit heeft alles te maken met de Duitse jacht op communisten nadat het Molotow-Ribbentroppact is verbroken.
Hij zat gevangen te Aken, Maastricht, Schoorl en tenslotte Neuengamme.
Bron: struikelsteentjes-maastricht.nl (pdf). muur: links, regel 33-03
Krol/Kroll,
Johan/Johann
∗ 1920-09-20
Heerlen
† 1942-12-13
Neuengamme
Ubach over Worms - CPN - pers - Kantoorbediende, werkte voor de Waarheid, woonde in Waubach. Over de spelling van voor- en achternaam zijn de bronnen het niet met elkaar eens. Cammaert geeft bovendien een ander sterfdatum aan: 31 i.p.v. 13 december.
Weet u meer? Schrijf ons!muur: rechts, regel 25-01
Kuypers /Kuijpers-?,
Johan
∗ 1924-07-08
Heerlen
† 1945-01-26
Heerlen - CPN - De oorlogsgravenstichting schrijft: „Johannes Wilhelmus Kuijpers was kellner / Lid verzet“. In Cammaert X, Bijlage VIII, Arrestatie communisten en radicale socialisten 1940-1945 lezen wij: „Gearresteerd op 1 maart 1941 in Nieuwenhagen.“ Is dit dezelde persoon?
Weet u meer? Schrijf ons!muur: links, regel 17-02
Lubben,
Johan Herman
∗ 1893-10-24
Enschede
† 1944-12-07
Bergen-Belsen
Heerlen - CPN - pers - Mijnwerker. Laatste woonplaats: Heerlerheide.
Alle volgende informatie is te vinden op scans die door een familielid bij https://www.verzetsmuseum.org/dachau/johan-herman-lubben zijn geplaatst. Die documenten zijn samengevat op http://www.humanitarisme.nl/personen/index.php?m=family&id=I55577.
In 1916 werd hij veroordeeld als dienstweigeraar. Op humanitarisme.nl wordt gemeld, dat zijn dienstweigering een gevolg is van het lezen van de boeken van Tolstoi
Getrouwd op 14 juni 1919 met Johnna Scholten in Enschede.
Hij was tijdens de bezetting verspreider van verboden drukwerken, waaronder Vrij Nederland en Het Parool. (Cammaert XI, p. 1042) Waarschijnlijk ook De Vonk, want hij werd vanwege zijn verbindingen met de C.P.N. op 19 juni 1942 gearresteerd. Hoewel hij in het archief van de CPN, bewaard in het Instituut voor sociale geschiedenis in Amsterdam, niet voorkomt als gesneuveld lid, staat in onze lijst toch ook CPN bij zijn naam, omdat hij samen met CPN-mensen werd gearresteerd. Zie archief van de CPN, bewaard in het International Institute of Social History (Internationaal instituut voor sociale geschiedenis in Amsterdam)
In een brief van 25 october 1945 van het Rode Kruis aan de familie wordt medegedeeld, dat moet worden aangenomen, dat hij omstreeks half december 1944 in Neuengamme is overleden. Dus staat in het uittreksel van de burgerlijke stand in Heerlen: 15 december 1944 te Neuengamme, als zodanig in Heerlen geregistreerd op 8 december 1950. Hij zou in december 1944 nog gezien zijn in Neuengamme (Reveille van het Rode Kruis, uitgave 11/12 1946)
Op 21 september 2015 schreef „Eddy“ bij de oorlogsgravenstichting.nl:Johan Herman werd vanuit Kamp Amersfoort op transport gesteld naar Buchenwald. Vandaar naar Dachau en vervolgens naar Natzweiler. Vanuit Natzweiler weer terug naar Dachau en vandaar naar Neuengamme. Vanuit Neuengamme werd Johan tenslotte overgebracht naar Bergen-Belsen, waar Johan op 07-12-`44 is omgekomen.
Hij taat op de erelijst van gevallenen 1940-1945 van de Tweede Kamermuur: midden, regel 07-02
Maka,
Guillaume (Giel)
∗ 1898-10-27
Maastricht
† 1942-02-06
Leusden
Maastricht - CPN - pers - Giel Maka was grondwerker, behoorde tot verzetsgroep De Vonk (o.m. drukken en verspreiden illegale lectuur), gearresteerd op 9 september 1941 wegens weigeren om in Duitsland te gaan werken. Er worden twee verschillende doodsoorzaken gemeld: gefusilleerd en ontberingen (wo2slachtoffers.nl).
Begraven op: Nationaal Ereveld Loenen A 307muur: links, regel 34-01
Narinx,
Jos
∗ 1889-11-24
Maastricht
† 1943-01-07
Neuengamme
Maastricht - CPN - pers - Jozef Wilhelmus Hubertus (Jos) Narinx was kunstschilder en een van de oprichters van de Limburgse Kunstkring en tijdens de bezetting verspreider van De Vonk. Gearresteerd op 24 juni 1942 wegens anti-duitse gezindheid benevens verspreiden illegale lectuur. Volgens een aan hem gewijde website was hij een zeer impulsieve man, en men vraagt zich er af, of hij zich daarmee na zijn arrestatie in moeilijkheden heeft gebracht.
Zie ook: muur: links, regel 34-03
Nas,
Janus
∗ 1909-04-27
Rotterdam?
† 1943-09-23
Wassenaar, Waalsdorpervlakte
Brunssum - CPN - pers - Magazijnbediende. Werd in augustus 1941 door de partijleiding van de CPN naar de Mijnstreek gestuurd. Woonde bij Lubbert Bos. Jagt, Bos en Nas droegen zorg voor de uitgifte van „De Vonk“, gesteund door minstens honderd verspreiders. (Cammaert X, p. 1001) In verband met de diefstal van een fiets hield de politie van Schaesberg op 29 mei 1942 „De Vonk“-verspreider F.E. Scheper uit de groep van W. Gerards aan, die de kranten van S. Rinzema kreeg. Bij Scheper dreigde een huiszoeking en hij nam de gemeenteveldwachter M. Driessen in vertrouwen. Hij verzocht hem zijn echtgenote te vragen de nog aanwezige exemplaren van „De Vonk“ te verbranden. De gemeenteveldwachter stelde burgemeester K. Brouwers, een N.S.B.-er, op de hoogte. Tientallen „De Vonk“-verspreiders uit Schaesberg, Nieuwenhagen, Heerlen en Ubach over Worms werden in de loop van zaterdag 30 mei 1942 opgepakt. Op 26 juni 1942 wist Nas tijdens het transport naar Maastricht te ontsnappen aan zijn bewakers J. Gouman en J. Weekhout en keerde terug naar Zuid-Holland waar hij ruim één jaar later alsnog werd gearresteerd en geëxecuteerd. Het contact met de landelijke leiding ging met het wegvallen van Nas verloren. Op de gemeentelijke begraafplaats Crooswijk te Rotterdam wordt hij op een herinnerings­stele vermeld.muur: midden, regel 02-02
Rinzema /Rensema,
Sjoerd
∗ 1909-02-28
Drachten
† 1945-06-01
Maastricht
Heerlen - CPN - pers - Bakker. Volgens oorlogsgravenstichting.nl/ en verzetsmuseum.org heette hij Rinzema, maar volgens de kaartenbak van de CPN Rensema. Omdat dezelfde overlijdensdatum wordt aangegeven, gaat het waarschijnlijk om dezelfde persoon. Verspreider van De Vonk en De Waarheid. Gearresteerd in juni 1942. Aankomst in Dachau 26 mei 1944, bevrijd uit Dachau 29 april 1945, maar is kort daarna overleden aan zijn ontberingen.muur: midden, regel 08-01
Rombouts,
Kees (Cornelis)
∗ 1889-04-04
Zundert
† 1942-12-09
Buchenwald
Nieuwenhagen - CPN - Grinthandelaar. Sterfdatum 2 of 9-12-1942
Hij was volgens Ad van Liempt een min of meer toevallige lezer van De Vonk en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen.
Zie daarvoor Het gevaar van lijstenmuur: rechts, regel 01-04
Schillings,
H.Peter
∗ 1900-02-28
Nieuwenhagen
† 1942-11-07
Neuengamme
Nieuwenhagen - CPN - pers - Steenfabriekarbeider, gearresteerd op 4 juni 1942 wegens verspreiding van De Vonk (Cammaert X, Bijlage VIII: Arrestatie communisten en radicale socialisten 1940-1945)muur: rechts, regel 02-01
Schillings,
Johan
∗ 1921-05-19
Nieuwenhagen
† 1942-12-14
Neuengamme
Nieuwenhagen - CPN - pers - Johan Joseph Schillings, huisschilder, gearresteerd op 4 juni 1942 wegens verspreiding van De Vonk (Cammaert X, Bijlage VIII: Arrestatie communisten en radicale socialisten 1940-1945)muur: rechts, regel 01-05
Senster,
Hein
∗ 1914-12-21
Vaals
† 1945-05-03
Lübecker Bucht
Vaals - CPN - vroeg verzet - ongeorganiseerd verzet - Hendrik Servatius Jozef Senster was mijnwerker. Gearresteerd op kermismaandag 23 juni 1941, anderhalve maand na de inval van de Duitsers in Nederland. Hij had, samen met een groep jongeren uit Vaals, een demonstratie georganiseerd. Na afloop hebben de jongeren uit protest het straatvuil richting Duitse grens geveegd. Twee jongens uit de groep werden gearresteerd. Hub Hermans werd overgebracht naar het concentratiekamp Amersfoort en zou later weer vrij komen. Hein kwam in Neuengamme bij Hamburg terecht. Hij had geen succes met schrijven vanuit het kamp. Een brief naar een Duits adres (in Vaalserquartier, net over de grens) kwam wel aan.
In mei 1945 werden de gevangenen uit het kamp Neuengamme overgebracht naar schepen in de Lübecker Bucht. Welke bedoeling de SS daarmee had is nooit met zekerheid achterhaald. De schepen werden gebombardeerd door de geallieerden in de veronderstelling, dat het om troepentransportschepen ging, en misschien was dat juist het idee erachter. Daarbij vond Hein Senster de dood.muur: rechts, regel 25-06
Sijbers,
Piet
∗ 1912-02-01
Tegelen
† 1942-05-15
Neuengamme
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Tegelen - CPN - Peter Johannes Sijbers was zeephandelaar. Hij werd door de gemeente Tegelen als communist aangezien en is om die reden door de bezetters opgepakt, maar volgens zijn broer Frits is hij nooit communist geweest. Wel zou hij een grote bewonderaar van de Berbers-Marokkaans vrijheidsstrijder Abd al Karim el-Khattabi zijn geweest. Een politieman heeft hem volgens zijn broer gewaarschuwd, maar Piet zou hebben geantwoord: „Och wat, ik ben toch geen communist!“ (Bron: Theo Laumans, Oorlogservaringen uit Tegelen en Belfeld, 2003 p. 92-93). Toch staat hij in de kaartenbak van de CPN, kaart 55, met de vermelding: „Imigrantenwerk Duitschland K.P.D., organisatie I.R.H.“ (Internationale Roten Hilfe), wat zoveel betekent als hulpverlening aan communistische vluchtelingen uit Duitsland.
Begraven op het Nationaal Ereveld Loenen, graf D 185.Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-15
Snippe,
Dirk
∗ 1893-11-30
Emmen
† 1943-04-05
Buchenwald (Weimar)
Ubach over Worms - CPN - pers - Mijnwerker woonachtig in Waubach. Medewerker van De Vonk. Gearresteerd op 30 maart 1942.muur: rechts, regel 24-05
Soesman,
Gerard L.R.
∗ 1922-06-23
Valkenburg
† 1945-01-21
Auschwitz/Oświęcim
Maastricht - Valkenburg - CPN - Jood - vroeg verzet - pers - Staat in de Erelijst van gevallenen 1940 - 1945, in de kategorie Verzet, maar niet vanwege zijn Joodse vader, Jacob Soesman. Vanwege zijn niet-Joodse moeder Christina Johanna Maria Prick werd hij misschien door de Joodse gemeenschap in Valkenburg ook als niet-Joods beschouwd. Maar toch staat hij op de site van het Joods Monument, met de beschrijving „Gerhard Lodewijk Robertus Soesman, die de middelbare handelsschool had gevolgd, woonde in Maastricht. Hij werkte ondergronds voor de Nederlandse communistische partij (CPN). Hij verspreidde kranten, waaronder De Vonk. Door toedoen van de V-man (informant) Engwirda werd hij op 24 januari 1942 in Maastricht gevangen genomen. Hij werd opgesloten in de gevangenis in Maastricht en vervolgens via het concentratiekamp Vught naar Auschwitz gedeporteerd.”
Zie ook Genealogie Soesman
Meer in het verhaal Verzet in Valkenburg
Gerard L.R. Soesman op de lijst van personen die tijdens de bezetting belangrijk waren voor Valkenburg.muur: links, regel 35-04
Sonneville,
Alphonse
Fons
∗ 1883-07-23
Maastricht
† 1945-02-25
Dachau
Maastricht - CPN - pers - Vertegenwoordiger in wijnen, werkte voor een Franse inlichtingendienst. Hij werd ervan verdacht gedurende de Eerste Wereldoorlog voor de Britse en Belgische inlichtingendiensten en naderhand voor de Franse Volksfrontregering te hebben gewerkt. was propagandist van de Vereniging van Vrienden van de Sovjetunie (V.V.S.U.), medeoprichter van de Maastrichtse Culturele Filmliga. De Liga stelde zich ten doel de negatieve beeldvorming van de Sovjetunie te corrigeren door Russische (propaganda)films te vertonen en te waarschuwen tegen het fascisme. (Cammaert X, pp. 978 e.v.). Gearresteerd op 10 mei 1940 wegens anti-Duitse gezindheid. Kwam op 27 maart 1941 weer vrij, maar zijn verdere doen en laten werd nauwlettend in de gaten gehouden. Werkte sindsdien mee aan de verspreiding van De Vonk, de Limburgse editie van De Waarheid. Op 25 juni 1942 sloeg de SiPo in samenwerking met de Ordnungspolizei opnieuw toe en arresteerde tenminste 27 verspreiders van De Vonk, waaronder Sonneville.muur: links, regel 36-04
Tersteeg,
Nol
∗ 1890-01-01
Huissen
† 1943-01-21
Neuengamme
Nieuwenhagen - CPN - pers - Johannes Arnoldus T. was mijnwerker. Gearresteerd op 31 mei 1942. Reden: „Steun aan onderduikers en de Waarheid“ (CPN archief)
Hij was volgens Ad van Liempt een min of meer toevallige lezer en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen. Zie daarvoor Het gevaar van lijsten Maar dan blijft nog de „Steun aan onderduikers“.muur: rechts, regel 02-02
Theunissen,
Johannes Wilhelmus Hubertus
Giel
∗ 1904-01-30
Mesch (L)
† 1944-09-08
Stadbroek, gem.Sittard
Munstergeleen - CPN - pers - Woonde in Munstergeleen. Zoon van landbouwer Franciscus Theunissen (geboren in Eijsden en op 11 april 1912 op 64-jarige leeftijd overleden in Mesch) en Maria Catharina Hubertina Frissen (6 mei 1865 Wijnandsrade - 22 augustus 1930 Hulsberg). Ongehuwd. Krantenbezorger. Rooms-katholiek. Lid verzet onder de schuilnaam Giel. Zie verder Crauwels, Paulus Nicolaas.
„Op 7 september 1944 werden twee verspreiders van De Waarheid, J.W.H. Theunissen en P.N. Crauwels, die kort tevoren een aantal exemplaren bij S. Beyer hadden opgehaald, door enkele landwachters aangehouden in Munstergeleen. De volgende dag werden de twee in Sittard vermoord.“ (Van Aernsbergen)muur: links, regel 39-02
Tholen,
Hein
∗ 1907-01-23
Willich
† 1942-11-14
Neuengamme
Schaesberg - CPN - pers - Mijnwerker. Gearresteerd wegens verspreiding van De Vonk.
Hij was volgens Ad van Liempt een min of meer toevallige lezer van De Vonk en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen. Zie daarvoor Het gevaar van lijsten.muur: rechts, regel 12-03
Vallen,
Stephanus Hubertus
∗ 1901-03-11
Rothem, B
† 1943-05-02
Neuengamme
Venlo - CPN - pers - Hij was metselaar en een kennis van Lubbert Bos. Verspreider van De Vonk (Cammaert X, p. 1001). Laatste adres: Maasschriksel 13, Venlo, Gearresteerd op 24-06-1941, Akte nr. in Neuengamme: 347/1946, Kampnummer ?0736.muur: midden, regel 22-01
Veldhoven, van
Johan Theodoor
∗ 1914-08-06
Heerlen
† 1942-11-06
Neuengamme
Nieuwenhagen - CPN - Jan van Veldhoven was mijnwerker. Gearresteerd op 31 mei 1942. Reden: „Geldelijke steun De Vonk“ (CPN archief) Hij was volgens Ad van Liempt een min of meer toevallige lezer van De Vonk en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen. Zie daarvoor Het gevaar van lijstenmuur: rechts, regel 02-03
Vinerius /Vienerius,
Engelbert Joseph
∗ 1893-05-10
Rheine
† 1942-11-17
Neuengamme
Heerlen - CPN - pers - Mijnwerker, verspreider van De Vonk en De Waarheid, gearresteerd in augustus 1942. Gestorven in het hoofdkamp KZ Neuengamme
Weet u meer? Schrijf ons!muur: midden, regel 08-02
Wetering, van de
Maricus
∗ 1905-05-06
Heesch
† 1942-11-14
Neuengamme
Schaesberg - CPN - pers - Mijnwerker. Gearresteerd wegens verspreiding van De Vonk. Cammaert geeft als sterfdatum 14 nov. 1942. De oorlogsgravenstichting.nl geeft als sterfdatum 20 december 1942
Hij was volgens Ad van Liempt een min of meer toevallige lezer van De Vonk en is daardoor in de focus van de Sipo gekomen. Zie daarvoor Het gevaar van lijsten.muur: rechts, regel 12-04
Witvoet,
Marinus
∗ 1922-12-13
Emmen
† 1944-10-28
Venlo
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel. - Geleen - CPN - pers - Mijnwerker uit Geleen, medewerker van de Waarheid maar geen partijlid. Opgepakt 24 maart 1944 in Geleen. Gedeporteerd naar Remscheid (D). Omgekomen tijdens bombardement op de Maasbruggen in Venlo tijdens zijn tweede ontvluchtingspoging. Opgegeven voor de erelijst.Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-18