Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

vroeg verzet L.O. K.P. Koeriers Ambtenaren onderduikers politie Geestelijken Aussenmin. CPN gr.Erkens Netw. Bongaerts gr.Dresen NV gr.Smit O.D. RVV Ongeorganiseerd verzet Student de mijnstaking carillon De buitenrand van Limburg


Monument Rhijnauwen,
Wikimedia

Groep Erkens Toen de Duitsers Nederland bezetten, was Niek Erkens ingedeeld bij de Rotterdamse intendance en moest, voordat hij zou worden gedemobiliseerd, een inventarisatie opmaken van alles, wat daar lag. Dat deden zijn kameraden en hij, door aanzienlijke hoeveelheden wapens, munitie en ander materiaal te laten verdwijnen. Door loslippigheid werden in september 1941 enkele tientallen personen gearresteerd, ook van de intendance, en zo ontstond de behoefte ook mensen te laten verdwijnen. Dat was het begin van de groep Erkens. Hij was afkomstig uit Maastricht en was een uitstekend netwerker. Via via kwam hij in Zuid-Limburg in contact met groepen van andere oud-militairen zoals Pierre Dresen, Charles Bongaerts en Sjef Smit. Pierre Dresen legde het contact met de verzetsgroep in de grensplaats Eijsden, die was ontstaan rond de fruitkweker Alphons Smeets en zijn huisbaas, graaf Raphael de Liedekerke. Die nieuwe groep Erkens werkte nauw samen met de Belgische groepen Luc /Marc en Clarence. Lees verder hoe zij het slachtoffer van infiltratie werden: het Hannibalspiel.

Gr. Erkens – 10 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Dresen,
Alf(ons)
∗ 1885-10-18
Luik
† 1944-01-05
Fort Rhijnauwen, Bunnik
Maastricht - vroeg verzet - Groep Erkens - Alphonse Henri Louis Dresen was chef-ladingmeester bij de Nederlandse Spoorwegen en wist als zodanig alles wat er in zijn gebied aan treinbewegingen gebeurde. Gehuwd, behoorde tot de verzetsgroep Erkens-De Liedekerke, gearresteerd juli 1942, gefusilleerd 5-1-1944 te Bunnik bij Utrecht. Begr. te Maastricht.
Hij was een broer van Pierre Dresen
https://oorlogsgravenstichting.nl/persoon/35923/alphonse-henri-louis-dresen
http://www.maastrichtsegevelstenen.nl/oorlog2c.htm
muur: links30-04
Erkens,
Niek /Nic
Van der Maas/ Niek
∗ 1894-10-10
Maastricht
† 1943-10-09
Fort Rhijnauwen (prov. Utrecht
Maastricht - Sittard - vroeg verzet - Groep Erkens - Nicolaas Egidius Erkens was getrouwd met een Luikse, hij sprak goed Frans en was organisator van grensoverschrijdend verzet naar België, vooral m.b.t. het smokkelen van vluchtelingen. Cammaert schrijft (Hoofdst.2, blz.85 en 87), dat hij in Sittard twee zussen had, bij wie hij een tijd lang ondergedoken zat en waar hij is gearresteerd op 11-11-1942. Dat was het gevolg van het Hannibalspiel, een infiltratie van de Marineabwehr in Groningen.
https://www.defensie.nl/onderwerpen/onderscheidingen/dapperheidsonderscheidingen/databank-dapperheidsonderscheidingen/1951/05/12/erkens-n-e
https://www.wo2slachtoffers.nl/bio/52622/Erkens-Nicolaas-Egidius.htm
Wikipedia NL: Nic Erkens
muur: rechts18-03
Goffin,
Jules G.H.J.
∗ 1897-03-31
Noville-les-Bois
† 1943-10-09
Bunnik (Utrecht)
België - vroeg verzet - Groep Erkens - Hij was geen verzetsman in Limburg (NL), maar stond met het Limburgs verzet in intensief contact en komt daarom ook voor op deze lijst. Vanaf 1925 huisarts in ’s-Gravenvoeren. Hij werd in 1940 lid van het verzetsnetwerk Clarence. Hij werd de locale leider van dat netwerk, waarvoor hij talloze inlichtingen verzamelde, onder meer over bewegingen op de spoorwegen. Als gevolg van Hannibalspiel gearresteerd op 15 oktober 1942. Hij werd opgesloten in de gevangenis van Saint-Léonard en belandde via Vught in Bunnik. Begraven op het kerkhof van ’s Gravenvoeren.
http://nl.wikisage.org/wiki/Jules_Goffin
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Jacobs,
Karel
Père Hugues /Pater Hugo
∗ 1900-11-17
Antwerpen
† 1943-10-09
Bunnik (Utrecht)
België - vroeg verzet - Groep Erkens - Hij was geen verzetsman in Limburg (NL), maar stond met het Limburgs verzet in intensief contact en komt daarom ook voor op deze lijst. Zijn verzetsactiviteit begon met het helpen vluchten van Franse krijgsgevangenen. Hij was Cisterciënzer monnik in de abdij van Val-Dieu, werd priester gewijd op 21 oktober 1932. Daarna doceerde hij kerkgeschiedenis in Val-Dieu, was conservator van het abdijmuseum en novicenmeester. Hij en zijn door hem opgeleide confrater Stephanus Muhren waren actief in het spionagenetwerk Clarence (plaatselijke leider: de huisarts Jules Goffin uit ’s Gravenvoeren) en in de bij Clarence zo genoemde groep Holland (van Nic. Erkens, op dat moment ondergedoken in Sittard). Val-Dieu en Voeren liggen in het midden van de driehoek Luik-Maastricht-Aken en waren dus geknipt als doorgeefluik voor vluchtnetwerken. De twee monniken verborgen vluchtelingen in het klooster en op de omliggende boerderijen en hielden de Duitse transportactiviteiten op de spoorlijnen van het grensgebied in de gaten. Ze werden gesteund door hun Duitse abt Alberich Steiger, die onder meer dineerde met hoge Duitse officieren. Samen met pater Hugo en Pol Nolens, kapelaan in Charneux, werd een geheime krant verspreid die in Charneux op stencils werd gereproduceerd en waarin de wandaden van het nationaal-socialisme in de drie landstalen aan de kaak werden gesteld (La Tribune Libre in het Frans, Het Vrije Woord in het Nederlands en Das Freie Wort in het Duits).
Opgepakt door de Geheime Feldpolizei op 19 maart 1943, de dag na pater Stefanus, als gevolg van het Hannibalspiel, werd Hugo Jacobs in Luik onderworpen aan harde verhoren in een succesloze poging, hem een bekentenis af te dwingen over de medeplichtigheid of betrokkenheid van de abt. Op 11 augustus 1943 werden hij en tien anderen door de krijgsraad in Utrecht ter dood veroordeeld wegens “spionage en bevoordeling van de vijand”. Zij werden op 9 oktober 1943 in Fort Rijnauwen bij Utrecht gefusilleerd. Op weg naar de executieplaats droegen hij en zijn kloostergenoot hun witte monnikenpij van de Cisterciënsers en zongen luidkeels een religieus lied. Zijn lichaam werd gecremeerd en de as later begraven op het kloosterkerkhof van Val-Dieu. Een gedenkplaat herinnert aan hem in Fort Rijnauwen en in de abdijkerk van Val-Dieu.
http://www.biocist.org/wiki/Jacobs,_Hugo
Wikipedia NL: Abdij van Val-Dieu
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Liedekerke de Pailhe, de
Raphael R.E.J.G.
∗ 1903-04-15
Eijsden
† 1943-10-09
Fort Rhijnauwen, prov. Utrecht
Eijsden - vroeg verzet - Groep Erkens - Hij was gedemobiliseerd reserve-luitenant van het Belgische leger maar woonde in Nederland,Niek op kasteel Eijsden. Cammaert p. 3-136. In Eijsden is de Graaf de Liedekerkestraat en in Budel-Dorpplein de Liedekerkestraat naar hem vernoemd. Lid van de familie De Liedekerke. Gearresteerd als gevolg van het Hannibalspiel, een infiltratie van de Marineabwehr in Groningen. Hij was een van de elf leden van de Nederlandse verzetsgroep rond Niek Erkens die door de Duitsers in fort Rhijnauwen bij Bunnik, provincie Utrecht, werden geëxecuteerd. Zijn vrouw werd vrijgelaten op 21-10-1943
Zie ook Monument der gevallen verzetslieden (Vroenhof, Eijsden)
https://de.findaagrave.com/memorial/114840694/raphael-de_liedekerke_de_pailhe
https://www.wo2slachtoffers.nl/bio/53343/Liedekerke-de-Pailhe-de-graaf-Raphael-Risse-Emile-Joseph-Ghislaine.htm
muur: links08-02
Muhren,
Piet
Père Étienne /Pater Stephanus
∗ 1908-09-14
Bergen-op-Zoom
† 1943-10-09
Bunnik (Utrecht)
België - vroeg verzet - Groep Erkens - Petrus („Piet“) Johannes Cornelis Muhren was geen verzetsman in Limburg (NL), maar stond met het Limburgs verzet in intensief contact en komt daarom ook voor op deze lijst. Hij trad in 1929 als broeder Canisius in het noviciaat van de Nederlandse cisterciënzerabdij Mariënkroon in, maar in 1933 verhuisde hij naar de abdij Val-Dieu (Godsdal) in Aubel, België, net over de grens van het Nederlandse Zuid-Limburg, omdat die met een tekort aan personeel kampte. Daar kreeg hij de kloosternaam Stephanus (Frans: Étienne). Hij werd er priester gewijd op 5 juli 1936. De volgende jaren was hij cantor en doceerde hij canoniek recht, dogmatiek en filosofie aan de interne onderwijsinstelling. Toen de Wehrmacht in 1940 binnenviel, vluchtte hij aanvankelijk naar het westen, wantrouwend tegenover zijn Duitse abt, maar keerde daarna terug en sloot zich aan bij het verzet, samen met zijn confrater Hugo Jacobs. Via de huisarts Jules Goffin uit ’s-Gravenvoeren kwamen zij in contact met het verzetsnetwerk Clarence en de bij Clarence zo genoemde groep Holland (van Nic. Erkens, op dat moment ondergedoken in Sittard bij zijn zussen). Hij observeerde de transporten van het Duitse leger op de spoorlijnen in de omgeving tijdens uitgebreide fietstochten en verklaarde dit met bezoeken aan vrouwen die pastorale hulp nodig hadden, wat hem de bijnaam Père Amoureux opleverde. Val-Dieu en Voeren liggen in het midden van de driehoek Luik-Maastricht-Aken en waren dus geknipt als doorgeefluik voor vluchtnetwerken. De twee monniken verborgen vluchtelingen in het klooster en op de omliggende boerderijen en hielden de Duitse transportactiviteiten op de spoorlijnen van het grensgebied in de gaten. Ze werden gesteund door hun Duitse abt Alberich Steiger, die onder meer dineerde met hoge Duitse officieren. Samen met pater Hugo en Pol Nolens, kapelaan in Charneux, werd een geheime krant verspreid die in Charneux op stencils werd gereproduceerd en waarin de wandaden van het nationaal-socialisme in de drie landstalen aan de kaak werden gesteld (La Tribune Libre in het Frans, Het Vrije Woord in het Nederlands en Das Freie Wort in het Duits).
Op 18 maart 1943, een dag voor P. Hugo, door de Geheime Feldpolizei als gevolg van het Hannibalspiel gearresteerd. Op 11 augustus 1943 werden hij en tien anderen door de krijgsraad in Utrecht ter dood veroordeeld wegens “spionage en bevoordeling van de vijand”. Zij werden op 9 oktober 1943 in Fort Rijnauwen bij Utrecht gefusilleerd. Op weg naar de executieplaats droegen hij en zijn kloostergenoot hun witte monnikenpij van de Cisterciënsers en zongen luidkeels een religieus lied. Zijn lichaam werd gecremeerd en de as later begraven op het kloosterkerkhof van Val-Dieu. Een gedenkplaat herinnert aan hem in Fort Rijnauwen en in de abdijkerk van Val-Dieu.
http://www.biocist.org/wiki/Muhren,_Stephanus
Wikipedia NL: Abdij van Val-Dieu
Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.
Partouns,
Jozef J.G.
∗ 1911-01-03
Eijsden
† 1945-02-08
Vaihingen
Eijsden - vroeg verzet - Groep Erkens - Joseph Jean Gerard Partouns was laboratoriumbediende. J. Arpots, J. Partouns en J. Reintjens waren drie jongeren van wie er één bij de Nederlandse Spoorwegen werkte. Het drietal noemde zich het “Oranjedriehoekje”. Zij noteerden alle bijzonderheden over het treinverkeer en gaven de gegevens door aan gemeentesecretaris Hubert Smeets, die ze op het gemeentehuis overtypte op vloeitjes. Arrestatie in Eijsden op 05-11-1942. (Cammaert 2, p. 78) Gevangen in Nacht und Nebel-kamp Natzweiler, omgekomen in Vaihingen, volgens de oorlogsgravenstichting op 14-01-1945.
Zie ook: Monument der gevallen verzetslieden in Vroenhof, Eijsden
https://oorlogsgravenstichting.nl/persoon/115446/joseph-jean-gerard-partouns
muur: links08-03
Schoenmaeckers /Schoenmakers,
Hélène
Lèneke
∗ 1894-07-03
Rekem (B)
† 1945-07-11
Sankt Gallen (CH)
Amby - vroeg verzet - Groep Erkens - Hélène en haar zus Adèle Schoenmaeckers werden gearresteerd in Amby op 05-11-1942. Adèle werd de volgende dag vrijgelaten. Lèneke zat in Ravensbrück, overleden in Zwitserland, doodsoorzaak: ontbering.
http://www.maastrichtsegevelstenen.nl/oorlog2cx.htm
muur: links01-02
Smeets,
Alphons
∗ 1887-07-14
Mheer (L)
† 1943-10-09
Fort Rhijnauwen, prov. Utrecht
Eijsden - vroeg verzet - Groep Erkens - Michiel Hubert Alphonse Smeets was fruithandelaar in Eijsden, buurman en pachter van Raphael de Liedekerke. Hij moest voor zijn werk vaak naar België. Gearresteerd als gevolg van het Hannibalspiel, een infiltratie van de Marineabwehr in Groningen.
Zie ook: Monument der gevallen verzetslieden in Vroenhof, Eijsden
https://oorlogsgravenstichting.nl/persoon/142713/michiel-hubert-alphonse-smeets
https://monument-rijnauwen.nl/lijst-gefusilleerden-op-fort-rhijnauwen/
muur: links07-05
Smeets,
Hubert
∗ 1892-08-27
Noorbeek;
† 1943-10-09
Fort Rhijnauwen, prov. Utrecht
Eijsden - vroeg verzet - Groep Erkens - C.H.A Smeets was gemeentesecretaris en broer van Alphons Smeets. Medewerker van de belgische spionagegroep Luc, sectie Renkin. Hij riep de hulp in van J. Arpots, Jozef Partouns en J. Reintjens, drie jongeren van wie er één bij de Nederlandse Spoorwegen werkte. Het drietal noemde zich het “Oranjedriehoekje”. Zij noteerden alle bijzonderheden over het treinverkeer en gaven de gegevens door aan Smeets, die ze op het gemeentehuis overtypte op vloeitjes.
Op 15 oktober 1942 gearresteerd als gevolg van het Hannibalspiel, een infiltratie van de Marineabwehr in Groningen. (Cammaert 2 noemt overigens twee arrestatiedata. In een bijlage vermeldt hij ook 7 oktober 1942.) De krijgsraad van de Duitse luchtmacht legde Smeets op 11 augustus 1943 in Utrecht de doodstraf op. In Eijsden is de Hubert Smeetsstraat naar hem vernoemd.
Zie ook: Monument der gevallen verzetslieden in Vroenhof, Eijsden
https://oorlogsgravenstichting.nl/persoon/142688/cornelis-hubertus-augustinus-smeets
https://www.wo2slachtoffers.nl/bio/53344/Smeets-Cornelis-Hubertus-Augustinus.htm wo2slachtoffers.nl
muur: links08-01