Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg
Menu text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug
 

Gesneuvelden van het verzet in Nederlands Limburg

vorigebackvolgende

Vredescarillon


Wikimedia

 

Wikimedia

Het vredescarillon bestaat uit tien bronzen klokken, die samen 611 kilo wegen. Alle klokken dragen een naam en een regel uit de tekst van de dichter Willem K. Coumans die deze tekst speciaal voor het vredescarillon schreef.
De zwaarste klok is genoemd naar de voornaamste schenker van het carillon, Vincent Simone.
Op de 9 andere klokken staan de namen van omgekomen Limburgse verzetsstrijders.
https://kunstencultuurraad.nl/cultureel-erfgoed/verzetsmonument-cauberg.html
Zie de redevoering van Dr. Fred Cammaert bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon

Vredescarillon – 9 pers.   ⇒Alle Limburgse gesneuvelden
Coenen,
Sjeng
∗ 1915-01-10
Simpelveld
† 1944-09-05
Valkenburg
Simpelveld - L.O. - K.P. - onderduiker - carillon - Typograaf, voormalig rayonleider Simpelveld. Cammaert: »Na het verraad van Wittem sloten J.H. Coenen uit Simpelveld en W.J. Francotte uit Vaals, die tot de zomer van 1944 in Amsterdam voor het illegale blad Je Maintiendrai had gewerkt, zich bij de K.P. aan. Zij namen deel aan de overval op het Huis van Bewaring van Maastricht.« Bij deze overval op 2 september werden 80 politieke gevangenen bevrijd. Zij doken onder in de duikherberg in Geulhem. Beiden werden kort daarop (5 september 1944, Dolle Dinsdag) bij een verzetsactie gearresteerd door de Duitsers. Op bevel van majoor Bernhardt werden zij op de Cauberg doodgeschoten. Op die plek bevindt zich een gedenksteen en het Limburgs Verzetsmonument.
Meer in het verhaal Verzet in Valkenburg
Sjeng Coenen op de lijst van personen die tijdens de bezetting belangrijk waren voor Valkenburg.
muur: rechts, regel 16-03
Francotte,
Joep
∗ 1920-12-29
Vaals
† 1944-09-05
Valkenburg
Vaals - L.O. - K.P. - pers - onderduiker - carillon - Dakdekker uit Vaals. Zijn familiewebsite: „Weigerde om in Duitsland te gaan werken en werd daarvoor tot maandenlange dwangarbeid in een kamp veroordeeld.“ Cammaert: „Na het verraad van Wittem sloten J.H. Coenen uit Simpelveld en W.J. Francotte uit Vaals, die tot de zomer van 1944 in Amsterdam voor het illegale blad Je Maintiendrai had gewerkt, zich bij de K.P. aan. Zij namen deel aan de overval op het Huis van Bewaring van Maastricht.“ Bij deze overval op 2 september werden 80 politieke gevangenen bevrijd. Zij doken onder in de duikherberg in Geulhem »waar ook regelmatig verdachte personen en lastige onderduikers vastgehouden en verhoord werden. Doorgaans nam de fors gebouwde Francotte de bewaking van de “gevangenen” voor zijn rekening.« Beiden werden kort daarop gearresteerd (5 september 1944, Dolle Dinsdag) bij een actie in de K.P.-centrale in Ulestraten op de boerderij van C.J.H. Janssen. Op bevel van majoor Bernhardt werden zij op de Cauberg doodgeschoten. Op die plek bevindt zich een gedenksteen en het Limburgs Verzetsmonument.
Meer in het verhaal Verzet in Valkenburg
Joep Francotte op de lijst van personen die tijdens de bezetting belangrijk waren voor Valkenburg.
muur: rechts, regel 25-05
Guelen,
Johan
∗ 1918-10-01
Gennep
† 1944-09-08
Kamp Vught
Gennep - K.P. - carillon - Johannes Hendrikus Guelen was machinist en arbeider in een papierfabriek. Hij behoorde tot sabotagegroep KP-Noord Limburg (KP Gennep en Oeffelt). Zie ook Jan Hendriks. Gearresteerd bij een vuurgevecht met de politie. Guelen en de broers Hendriks werden meegenomen naar het politiebureau van Berlicum. Dezelfde dag nog werden ze overgebracht naar het kamp Vught, waar hun de kogel wachtte. (Cammaert VIb, p. 720) In zijn redevoering zei Cammaert o.a.: „De wat minder bekende Johan Guelen uit Gennep maakte sinds de zomer van 1944 deel uit van de plaatselijke knokploeg. Het groepje stelde zich ten doel verraders en kletsmajoors het zwijgen op te leggen en hard op te treden tegen zwarthandelaren. Begin september 1944 raakte Guelen betrokken bij een plan om het distributiekantoor van Berlicum te overvallen. Nog voor het zo ver kwam, liep hij door onvoorzichtigheid van een collega tegen de lamp.“
muur: links, regel 10-03
Hendrikx /Hendrickx,
Jan J.
Ambrosius
∗ 1917-02-02
Venlo
† 1945-05-03
Oranienburg/Sachsenhausen
Venlo - Nijmegen - L.O. - onderduiker - carillon - Studeerde in Nijmegen en kreeg te maken met studentenverzet, voordat hij naar Venlo terugkwam en onderwijzer werd. (Cammaert VI, p. 576) Werd er districtsleider tot zijn overgang naar het gewest en de landelijke organisatie, in de tweede helft van de zomer van 1943. (Cammaert VI, p.p. 500-501 en 579). Gearresteerd op 21-6-1944 bij overval op provinciale vergadering LO-Limburg te Weert. Dr. Fred Cammaert zei bij zijn redevoering bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon: „Als tweede noem ik de uit Venlo afkomstige onderwijzer Jan Hendrikx. Op verzoek van de kapelaans Naus en Van Enckevort nam hij in 1943 de opbouw van de Limburgse onderduikorganisatie op zich. Hij reisde stad en land af en bracht talrijke waardevolle verbindingen tot stand, zowel binnen de provincie als daarbuiten. Ook maakte hij deel uit van de leiding van de landelijke onderduikorganisatie. En, net als de bij het verzet betrokken geestelijken, was hij een verklaard voorstander van geweldloos verzet. Door de overval van Weert op 21-06-1944 viel hij in Duitse handen. Begin 1945 kwam hij om het leven tijdens een van de gruwelijke evacuatietransporten van kampgevangenen.“
Drager van het Verzetskruis.
muur: rechts, regel 28-04
Krans,
Cornelis
∗ 1887-03-30
Hoogezand
† 1944-03-02
Helmond
Helden - vroeg verzet - L.O. - carillon - Cornelis Krans woonde op een boerderij in Helden en huisvestte al vroeg in de oorlog een joods gezin in een ondergrondse schuilplaats op een steenworp afstand van zijn woning. Toen na de April-Meistakingen in 1943, waaronder de mijnstaking, de onderduik massale vormen aannam, kwam het verzet in Venlo op het idee, militaire opleidingskampen in de bossen van Noord- en Midden-Limburg op te zetten. Daarvoor stelde Krans enkele demontabele kippenhokken beschikbaar. Die werden herbouwd in de bossen achter de boerderij. Omdat de onderduikers het niet zo nauw namen met de eigen veiligheid, deden al gauw allerlei geruchten de ronde. De gevolgen van zoveel loslippigheid konden niet uitblijven. In juli 1943 overviel een grote Duitse troepenmacht het boskamp, dat net op tijd ontruimd was. De bewoners kwamen met de schrik vrij. Zo niet Krans. Hij werd opgepakt en overgebracht naar een gevangenis in Duitsland. Ernstig ziek keerde hij naar Nederland terug waar hij in maart 1944 overleed. (Dr. Fred Cammaert, redevoering bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon.)
muur: links, regel 20-05
Lokerman,
Jo S.H.
Thijs
∗ 1901-02-05
Rotterdam
† 1945-02-11
Neuengamme
Maastricht - vroeg verzet - L.O. - pers - carillon - Districtsleider van de LO in Maastricht. Uitzonderlijk in het katholieke zuiden van toen was deze districtsleider niet alleen sociaaldemocraat maar ook nog een gereformeerde „Hollander“, dus iemand van „boven de rivieren“. „Op 11 mei 1940 werd een groep Belgische krijgsgevangenen over de Wilhelminasingel naar het station afgevoerd. Thijs Lokerman, een Maastrichtse machinist en gemeenteraadslid voor de SDAP, leidde door een gefingeerde vechtpartij met een vriend de aandacht van enkele bewakers af, waardoor een aantal krijgsgevangenen kon ontsnappen. Wellicht was dit de eerste daad van verzet in Maastricht.“ (Mestreech online).
In zijn redevoering bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon zei Dr. Fred Cammaert o.a.: „Maastrichtenaar en verzetspionier Jo Lokerman werkte als treinmachinist voor de Nederlandse Spoorwegen. Hij begon al vroeg in de oorlog met de hulp aan Franstalige krijgsgevangenen, naderhand ook geallieerde vliegeniers. Daarnaast raakte hij betrokken bij de hulp aan joden en verspreidde hij verzetsbladen.“… „Lokerman gebruikte zijn beroep om illegale bladen in treinen te verspreiden en knoopte verbindingen aan met Belgische collega’s, zodat de mogelijkheid ontstond Engelandgangers en joodse vluchtelingen per spoor naar Frankrijk en zo mogelijk naar Zwitserland en Spanje te laten uitwijken.“ (Cammaert VIb, p. 643.) Bovendien was hij een van de oprichters van de Maastrichtse onderduikorganisatie waaraan hij enige tijd leiding gaf. Als gevolg van het verraad door de bordeelhoudster Zeguers-Boere viel hij op 9 mei 1944 in handen van de SiPo. (Cammaert VIb, vanaf pagina 649)
In februari 1945 kwam hij in kamp Neuengamme om het leven.
muur: links, regel 32-05
Moonen,
J. Leo
ome Leo
∗ 1895-08-31
Heerlen
† 1945-04-02
Bergen-Belsen
Roermond - L.O. - geestelijke - carillon - Secretaris Bisdom. Hij was de vertrouwensman en feitelijke leider van het katholieke verzet in Limburg en had dus ook invloed op de liquidaties van landverraders. In zijn visie moest zoveel mogelijk vermeden worden dat mensen geliquideerd zouden worden, maar wanneer dat echt onvermijdelijk was, gaf hij zijn fiat. Op 28 augustus 1944 werd hij op transport gesteld naar Kamp Vught. Daarna kwam hij via Sachsenhausen terecht in Bergen-Belsen. Dr. Fred Cammaert zei bij zijn redevoering bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon: „Leo Moonen, secretaris van bisschop Lemmens en stuwende kracht achter het door de Kerk geïnspireerde en gestimuleerde geweldloze verzet. Moonen onderhield nauw contact met talrijke verzetsdeelnemers en fungeerde bovendien als vraagbaak en adviseur. Menigeen deed een beroep op hem als er lastige beslissingen moesten worden genomen. Denk bijvoorbeeld aan het uitschakelen van verraders. Moonen volgde het verzet op de voet en zag er nauwlettend op toe dat het zich niet in agressieve richting ontwikkelde. De ironie van het lot wilde dat hij in augustus 1944 werd verraden door een beruchte Roermondse NSB’er, die op zijn aandringen niet geliquideerd mocht worden. Begin 1945 kwam de geestelijke leidsman van het Limburgs verzet in het kamp Bergen-Belsen om het leven.“
Drager van het Verzetskruis 1940–1945, een van de hoogste Nederlandse onderscheidingen, werd maar 95 keer verleend.
muur: rechts, regel 08-03
Naus,
Jacobus Johannes
Van Doorn /Jac
∗ 1913-12-31
Egchel
† 1945-04-15
Bergen-Belsen
Venlo - L.O. - geestelijke - onderduiker - carillon - Op 6 juni 1939 werd Jac Naus benoemd tot kapelaan in de St. Martinusparochie te Venlo. Daar werd hij een van de oprichters van de L.O., samen met Ambrosius en zijn collega P.G. van Enckevort. Dr. Fred Cammaert zei bij zijn redevoering bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon: „Kapelaan Jacques Naus uit Venlo was niet alleen een verzetspionier, ook was hij een uitgesproken vertegenwoordiger van het humanitair geïnspireerd verzet. Al vroeg raakte hij betrokken bij de hulp aan ontsnapte krijgsgevangenen en bemanningsleden van neergehaalde geallieerde bommenwerpers. Ook was hij een van de initiatiefnemers achter de oprichting van de provinciale onderduikorganisatie in 1943. Net als Jan Hendrikx bracht hij talrijke verbindingen tot stand en bekleedde hij een leidinggevende functie in de organisatie. Door de overval van Weert op 21-06-1944 viel hij in Duitse handen. Begin 1945 kwam hij in het kamp Bergen-Belsen om het leven.“
muur: rechts, regel 29-04
Tobben,
Harrie /Harry
∗ 1917-08-24
Heerlen
† 1945-03-15
Hameln (D
Heerlen - vroeg verzet - pers - Ordedienst - Netw. Bongaerts - politie - carillon - Oud-militair en na zijn demobilisatie door de Duitsers in 1940 lid van de mijnpolitie. Was o.a. betrokken bij sabotage in de Oranje-Nassaumijn I (O.N. I) te Heerlen, wat door de SiPo werd achterhaald. In juni 1942 dook hij onder in Baexem op advies van bevriende politiemensen, maar hij ging gewoon door met zijn hulp aan vluchtelingen. Uit de redevoering van Dr. Fred Cammaert bij de onthulling van de plaquette bij het vredescarillon.): „Onder de bezielende leiding van Charles Bongaerts gingen hij en andere oud militairen zich toeleggen op alle mogelijke verzetsactiviteiten, variërend van hulp aan joden, geallieerde vliegeniers en onderduikers tot het verzamelen van wapens en inlichtingen, de vervaardiging en verspreiding van illegale bladen en het plegen van sabotage. Door infiltratie van provocateurs in Duitse dienst werd hij op 6 augustus 1943 opgepakt.“
muur: links, regel 19-05